Karadeniz, artık dünyanın en tehlikeli denizcilik rotası

Petrol tankerleri, kargo gemileri ve tahıl taşıyıcılarında görev yapan denizciler, Avrupa Birliği (AB) ve NATO yakınlarındaki sulardan geçerken saldırı riskiyle karşı karşıya kalıyor. Birçok gemi, limanları hedef alan saldırılarda ateş altına alınırken, diğerleri doğrudan hedef haline geliyor. Ambrey'e göre, üçüncü çeyrekte bölgede günde ortalama dört saldırıdan fazla olay kaydedildi.

Ukrayna Denizcilik İşçileri Sendikası Başkanı Oleg Grygoriuk, Karadeniz'e girmenin veya Ukrayna limanlarına yanaşmanın "intihar" anlamına geldiğini, çünkü denizcilerin sürekli olarak hayati tehlike arz eden risklerle karşı karşıya kaldığını söyledi.

Bulgaristan donanmasına ait bir gemi, Varna limanı yakınlarında Rus insansız hava aracı saldırısının ardından kurtarılan denizcileri taşıyor. Fotoğraf: Hristo Rusev/Getty Images.

Durum özellikle bu yazdan beri çok ciddi bir hal aldı. Ambrey'e göre, Temmuz ve Eylül ayları arasında yaklaşık 387 gemiye saldırı düzenlendi; bu sayı bir önceki çeyreğe göre beş katından fazla.

Etkileyen faktörlerden biri de Ukrayna'nın Rus gemilerini hedef alan insansız hava aracı harekatı. Başlangıçta Kırım'dan gelen dizel yakıt tedarikini kesmeye odaklanan harekat, daha sonra Azov Denizi'nin Karadeniz'e bağlandığı Kerç Boğazı'ndaki gemileri de kapsayacak şekilde genişledi. Eylül ayında, Ukrayna'nın ABD Kuvvetleri biriminin komutanı Robert Brovdi, Kiev'in 11 hafta içinde yaptırım uygulanan petrol tankerleri ve tahıl taşıyıcıları da dahil olmak üzere 300'den fazla Rus gemisine saldırdığını belirtti.

Buna karşılık Moskova, Ukrayna limanlarını ziyaret eden gemilere yönelik saldırılarını artırdı. Ambrey'e göre Rusya, gemi trafiğine yönelik saldırılarının yaklaşık %90'ını son 45 günde gerçekleştirdi.

Lloyd's List Intelligence Araştırma Direktörü Bridget Diakun, mevcut durumun önceki yıllardan önemli ölçüde farklı olduğunu ve savaşın deniz ticaretine etkisinin giderek daha da ağırlaştığını belirtti .

Sonuçlar Ukrayna'nın Büyük Odessa bölgesindeki limanlarda açıkça görülüyor. Ülkenin en büyük özel liman işletmecisi TIS'e göre, geçen ay 10'dan az gemi limana yanaştı; bu sayı Temmuz ayında yaklaşık 400'dü.

Sigorta maliyetleri de önemli ölçüde arttı. Sigorta şirketleri, savaş riski sigorta primlerinin gemi değerinin %15'ine ulaşabileceğini, bu oranın Körfez'de faaliyet gösteren gemilere uygulanan oranın neredeyse iki katı olduğunu söylüyor. Maliyetleri düşürmek için bazı gemi sahipleri daha eski, daha düşük değerli ve dolayısıyla daha düşük sigorta primli gemilere geçiyor.

Gemi yaşlı olunca, saldırılara da daha savunmasız kalıyor

Türk hukuk firması Esenyel & Partners'da denizcilik danışmanı olan Deha Aydın'a göre, bölgede faaliyet gösteren gemilerin bazılarının yaşı 50 yıla kadar çıkıyor. Bu yıpranmış durum, onları risklere karşı daha da savunmasız hale getirirken, Avrupa limanlarında el konulma riskini de beraberinde getiriyor.

Denizciler ayrıca çatışma bölgelerinden ayrılmakta da zorluklarla karşılaştılar. Uluslararası Ulaştırma İşçileri Federasyonu'na (ITF) göre, bazı denizciler Boğaz'dan Karadeniz'e geçtikten sonra gemilerinden ayrılmak istediler, ancak sözleşmelerini erken feshetmeleri halinde gemi sahipleri tarafından tazminat ödemekle tehdit edildiler.

Financial Times'ın ele geçirdiği Suriyeli denizcilerin sözleşmeleri, maaşların ayda 800 dolara kadar düşük olabileceğini gösteriyor. Buna karşılık, çatışma bölgesinde hizmet süresine bağlı olarak ücretler iki katına çıkarılıyor. Bir denizci öldürülürse, ailesi rütbesine bağlı olarak 25.000 ila 50.000 dolar arasında tazminat alabiliyor.

Rusya'nın Novorossiysk limanına giderken Ukrayna insansız hava aracı tarafından saldırıya uğrayan petrol tankerinde bulunan Bangladeşli denizci Mahfuzul İslam Plabon, ne kadar para ödenirse ödensin Karadeniz'e geri dönmeyeceğini söyledi. Saldırı gemiyi alevler içinde bıraktı ve cankurtaran botlarını yok etti; mürettebat üç saat sonra Türk sahil güvenlik ekiplerinin kurtarmasını beklerken geminin ön tarafında toplanmak zorunda kaldı. O zamanlar, savaş bölgesinde çalıştığı için günde sadece 40 dolar ek ücret alıyordu.

KAYNAK: https://www.vietnam.vn/tr/bien-den-tro-thanh-tuyen-van-tai-bien-nguy-hiem-nhat-the-gioi

LOJİPORT