Yunanistan filosunu %16 büyüttü

Dökme ve  kuru yük marketinde gemi yatırım yapmak isteyen armatörlerin dikkatli olması istendi. Yeni inşa ve ikinci el gemi fiyatlarında kontrol dışında bir piyasanın oluştuğuna dikkat çekilerek, modern bir capesize?ın 100 milyon dolara el değiştirirken panamax fiyatlarının 60 milyon dolar seviyesinde olması, piyasa yüksekliğinin bir göstergesi olarak kabul ediliyor. 5 yıl önce 36 milyon dolar olan capesize fiyatlarının bugün  70 milyon dolar seviyesine çıkması, marketin ne kadar şiştiğinin de ayrı bir kanıtı. Transocean kontrolünde bulunan 17 yaşında, Çin?de inşa edilen 149.000 dwt?lik M/V Amazon gemisinin bilinmeyen bir alıcıya 48 milyon dolara satılması markette şaşkınlık yarattı. Oysa Transocean 7 yıl önce 10 yaşındaki bu gemi için sadece 19,6 milyon dolar ödemişti.

Dökme ve kuru yük gemi fiyatlarına bakıldığında, yeni gemi fiyatlarında 6 yılda yaklaşık yüzde yüz artış olduğu görülüyor.

Yunan bandıralı toplam gemi filosunun geçen seneye oranla % 1,1 artarak 2013 gemiden oluşan 34,7 milyon dwt?ye ulaştığı görülüyor. Yunanlı armatörlerin kolay bayrakta çalıştırdıkları filo kapasitesi ise 218 milyon dwt. 2001 ile 2006 yılları arasında  Yunanlı armatörlerin kontrolündeki ticaret filosu gemi bazında 3618?den 3397?ye düşmüş, ancak tonaj olarak 14 milyon dwt büyüyerek 190 milyon dwt?e ulaşmış. Yunanistan, 2006 yılı içinde ve bu yılın ilk ayında aldığı yeni teslim ve satın aldığı ikinci el gemilerle gemi sayısını 3700, kapasitesini ise 218,3 milyon dwt?e çıkardı. Bu rakam 1 milyar dwt?yi aşan dünya deniz ticaret filosunun yüzde 23?ünü oluşturuyor.

1 milyon dwt 1 milyar dolar

Clarkson?un yapmış olduğu bir araştırmaya göre, bugün gemi inşa sipariş defterinde yaklaşık 300 milyar dolar değerinde yeni inşa kontratı bulunuyor.

Sipariş defterinin son üç yılı incelendiğinde ise 2003?de 30 milyar dolar olan siparişin, 2004?te 91 milyar dolar, 2005?de 104,1 milyar, 2006?da ise 135 milyar dolar değerinde yeni gemi kontratı yapıldığı dikkat çekiyor. Marketin yükselmeye başlamadan önceki, yani 2002 yılında toplam sipariş defterinde 115,5 milyon dwt gemi siparişi bulunurken, bugün 300 milyon dwt?lik gemi siparişi var. Bu tonaj bugünkü mevcut deniz ticaret filosunun %32?sine tekabül ediyor. rakamlar incelendiğinde dikkat çeken diğer bir nokta ise, gemi fiyatlarının artışta tonajı ikiye katlaması. 2003 yılında sipariş edilen 61 milyon dwt?in toplam değeri 30 milyar dolar iken, bugünkü 300 milyon dwt?lik siparişin değeri yaklaşık 300 milyar dolar. 300 milyar dolarlık pastada Uzakdoğu tersanelerinin üstünlüğü göze çarpıyor. Pastanın yaklaşık 234 milyar doları Uzakdoğu ülkelerine ait. Bunun 109 milyar doları G. Kore?ye, 58 milyar dolarını Çin, 52 milyar dolarını ise Japonya alıyor. 13 milyar dolarını ise diğer Asya ülkeleri alıyor. Türk tersaneleri bu sıralamada 3,12 milyar dolarlık sipariş defteriyle 10. sırada yer bulabiliyor.

57 şirketin 1 milyar dolarlık siparişi var

Gemi sipariş defterinde 61 ülkeden 770 armatöre ait 6 bin gemi bulunuyor ve bu yatırımların 51 milyar dolarını Avrupalı armatörler oluşturuyor. Bunun 18 milyar doları ise Yunanlı armatörlere ait. Türk armatörlerinin ise 3,2 milyar dolarlık yatırımı bulunuyor. Dikkat çeken diğer bir nokta ise 57 şirketin 1 milyar doların üstünde gemi siparişinin bulunması. Bu şirketlerden biri ise Çukurova grubuna ait olan Genel Denizcilik (GedenLine). Geden Line, bugüne kadar Uzakdoğu tersanelerine 81 gemiden oluşan 3,6 milyar dolar değerinde siparişte bulunmuş. Bu gemilerin 38 tanesini satarken 6 tanesini kendi filosuna almış. İnşası devam eden 37 geminin 12?sini ise bu yıl içinde teslim almayı planlıyor. 

Clarkson yaptığı çalışmada armatörlerin bu gelirleri nasıl sağladığı sorusuna ise 90 sonrası navlun marketinin analizini yaparak cevap arıyor. Yapılan navlun analizinde bir geminin 1990 yılında günlük kazancı ortalama 12 bin dolar seviyesindeyken, 2004?de bu kazancın 42,700 dolara çıktığı bugünlerde ise 25 bin seviyesinde olduğu belirtiliyor.  

10 yılda liderlik değişti

1996 yılında gemi inşa sanayiinde Japonya % 36?lık payı ile lider konumundayken Avrupa tersaneleri, % 30?luk payı ile ikinci sırada yer alıyordu. 10 yıl içinde ise G.Kore yüzde 39?luk payı ile dünya liderliğini aldı. Çin ise yüzde 25 payı ile ikinci sırada. Önümüzdeki 10 yıl içinde ise Çin?in dünya lideri olma hedefinin yanında farklı ülkelerin de gemi inşa sanayisinde ön plana çıkması bekleniyor. Bu ülkelerden biri ise dünya dördüncülüğünü hedefleyen Türkiye bulunuyor. 

Murat ERDOĞAN ? PERŞEMBE ROTASI