Yolcu gümrüklerine revizyon

İzmir Gümrükler Başmüdürlüğü'ne bağlı kıyı gümrüklerini turizmi aksatmamak şartıyla yolcuların yanı sıra, mal ticaretine de açtıklarını dile getiren Bütün, "Bodrum ve Marmaris Gümrükleri'nden artık ihracat da yapılıyor. Turgutreis Gümrüğü belli dönemlerde ihracata açılıyor. Didim Gümrüğü'nü bu yıl ihracata açacağız. Yolcu gümrükleri artık ihracat gümrükleri olarak da çalışıyor. Yunan adalarıyla ilişkilerimiz arttıkça kıyı gümrüklerinin önemi artacak. Yunan meslektaşlarımızla gümrüklerdeki işleri kolaylaştırmada iyi sonuçlar aldık. Artık bazı ürünleri Türkiye'den alacaklar. Bunun için Midilli ve Rodos'ta kimyahane inşaatı başladı. Ege Üniversitesi bünyesinde açılan Argefar Avrupa Birliği'ne akredite laboratuvar. Analizler burada yapılacak. Böylece Yunan adalarıyla ticaret gelişecek? dedi.

Ayvalık?tan Marmaris?e, İzmir?den Afyon?a kadar çok sayıda gümrüğün İzmir Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü?ne bağlı olduğunu vurgulayan Bütün, firmaların gümrüklerdeki işlemlerini kolaylaştırmak için ellerinden geleni yaptıklarını söyledi.

'Limanda her erteleme tokat gibi geliyor'

İzmir Limanı'nın işletme hakkının özelleştirilmesi ihalesinde her erteleme yazısının kendilerine tokat gibi geldiğini ifade eden Bütün, "Liman bir gün önce bile özelleştirilse ekonomiye büyük katkı sağlar. Devlet liman işletmeciliğinden elini çeksin, sadece denetim görevi yapsın. Özelleştirme süreci devam ettiği için TCDD, limana yatırım yapamıyor. Personel ne olacağını bilmediği için kendisini işe veremiyor. Limanın bulunduğu mekan gümrük, ben sadece limanı denetliyorum. Yükleme ve boşaltmadaki gecikmeden ben değil TCDD sorumlu. Devlet işletmeciliğinde istenen hız ve verimlilik yok. ABD'den bir mermer bloku kenarı kırıldığı için iade ediliyor. Amerika neresi, Türkiye neresi? Neden kırılmış, limanda gerekli özen gösterilmediği için. Özelleştirmenin ertelenmesi dış ticarete çok büyük balta vuruyor. Verimlilik için ilave yatırımlar gerekiyor" görüşünü dile getirdi.

'ÖTV'siz akaryakıt uygulaması sorgulansın'

Nazım Bütün, kaçakçılığa karşı zamanında ve önleyici tedbirler alınmasını istedi. Özellikle petrol kaçakçılığına dikkat çeken Bütün, şöyle konuştu: "Kıyı kontrolü için 2 botum var. Bir saatlik devriyenin maliyeti 750 YTL. Bu şekilde kıyıları nasıl kontrol edebiliriz? Sahil Güvenlik Komutanlığı'nın imkanları daha geniş olmasına rağmen onlar da kontrol edemiyor. Ulusal marker uygulamasından sonra da kaçak mazot ve petrol ticareti devam ederse bana göre başka sektörlerin sorgulanması gerekir. Başka muafiyetler gündeme getirilmeli. Bizim antrepolarda sayaçlarımız var. Ben bilgisayarı açıp Petkim'in depolarında ne kadar akaryakıt olduğunu görebiliyorum. Denizcilik sektörüne, balıkçılara ÖTV'siz akaryakıt verdikten sonra denetlemezseniz, bunda gümrüklerin suçu olmaz. Petrol türevi olan hammaddelerin bazılarını sanayiciler adına biz ithal ediyoruz. Kötü niyetli kişiler sanayici adına aldığı ürünü işlemden geçirip akaryakıta ekliyor. Oysa ithalattan sonra bizim görevimiz sona eriyor. Burada da fatura bize çıkıyor. İzmir Limanı'na x-ray cihazlarının yerleştirilmesi çalışması ise son aşamaya geldi. Yasadışı ticareti önlemede bu cihazların büyük katkısı olacak?

Beyannameye barkot önerisi

Gümrüklerin imajını düzeltmek amacıyla bürokratik işlemleri de basit hale getirdiklerini, gereksiz prosedürleri ortadan kaldırdıklarını ifade eden Bütün, "Uygulanmasa da olabilecek prosedürleri ortadan kaldırıyoruz. Gümrüklerde işlemlerin hızlandığını en iyi ihracatçılar biliyor. 2 ayda bir ihracatçı birliklerinin başkanlarıyla toplanıyoruz. Sorunları ya kendimiz çözüyor ya da genel müdürlüğümüze ve müsteşarlığımıza bildiriyoruz. Örneğin ithalatta uygulanan faks faturayı ihracata da uygulamaya başladık. Faturanın aslı gelene kadar faksı ile işlemler yapılıyor. İthalatta sigorta poliçelerinin olmaması halinde kıymetin yüzde 3'ü kadar sigorta bedeli alınmaması için dilekçe vermeye gerek kalmadı. Beyannamelerin doldurulmasında web tabanlı sistem getirilecek. İnsanlar otobüste giderken dizüstü bilgisayarında beyanname doldurabilecek. Özellikle dahilde işleme izin belgelerinde kullanılan beyannamelerde barkot sistemine geçilmesi işlemleri hızlandıracak. Bu gümrüğe geliş gidişi azaltacak. Müsteşarlığa önereceğimiz barkot sistemi hataları, zaman kaybını ortadan kaldıracak. Sağlıklı istatistiki bilgilere sahip olacağız" şeklinde konuştu.

Firmalara 'hukuk dışı yollara girmeyin' uyarısı

Devletin diğer birimlerinin gümrük idarelerine, merkezin taşraya güvenmesi sonucunda personele daha fazla inisiyatif kullandırılmasının gümrüklerde birtakım suistimalleri önlediğini vurgulayan Bütün, "Formaliteler hem işlemleri yavaşlatıyor hem mükellefle memurun yüz yüze gelmesine yol açıyor. Yollar ne kadar kapalı olursa rekabet ortamında başka şeyler devreye giriyor. Yoldaki gereksiz taşları ayıklıyoruz. İşlemler kolay olduğu takdirde memur, devletin itibarını zedeleyecek yollara girmiyor. Ancak gümrüklerdeki olumsuz imajda hep tek taraflı suçlamalar oldu. Her kurumda olduğu gibi bizim kurumda da yanlış yolda giden insanlar var. Bunları yola getirmek bizim görevimiz. Fakat bu sürece katkıda bulunan bazı insanlar var. Malını daha çabuk çekip rakibinden önce pazara girmek için birtakım yollara başvuran ithalatçılar var. 'Malım denetimden hızla geçsin, gerekli belgeler istenmesin' düşüncesiyle hukuk dışı yollara girilirse herkes suçlu olur. Kimse birtakım sorunları hukukun dışında çözmeye çalışmasın. Bunlar bugün çözülür, yarın daha büyümüş şekilde karşılarına çıkar. Sorunlar mevzuat düzeyinde çözülmelidir. Gümrükler yol geçen hanı değil, devletin ülke sınırlarını denetlediği noktalardır" diye konuştu.

Gümrüklerde yaşanan her olumsuzlukta gümrük idaresinin suçlanmasının da doğru olmadığını kaydeden Bütün, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının koyduğu kuralların faturasının gümrük teşkilatına çıkarıldığını ifade etti. Gümrükler içerisinde çok sayıda kamu kurumunun da yer aldığını anlatan Bütün, buradan kaynaklanan sıkıntıların da gümrüğe mal edilmemesini istedi.

İthalattaki artış rahatsız ediyor

Gümrüklerin hukuki çerçevede ihracatta forvet, ithalatta kaleci pozisyonunda olduğunu dile getiren Bütün, dış ticaret açığının her vatandaş gibi kendilerini de rahatsız ettiğini söyledi. Bütün, "İthalatı kontrol altına almaya yönelik hukukun izin verdiği bazı önlemler var. Bunlar arasında ihtisas gümrüğü uygulaması da yer alıyor. İhtisas gümrüğü uygulaması ithalatta maliyetleri artırdı. Uluslararası anlaşmalara göre düşmesine rağmen özellikle gözetim ve Özel Tüketim Vergisi gelirlerinde artış oldu. Bütün önlemlere rağmen ithalatımızda bariz artış var. İzmir Gümrükler Baş Müdürlüğü'ne bağlı gümrüklerde 2004'te 13.2 milyar dolar olan ithalat, 2006'da 19.6 milyar dolara ulaştı" bilgisini verdi.

Gümrük teşkilatında personel sayısının Maliye teşkilatının onda biri olduğunu belirten Bütün, yaklaşık 800 personelle 2006 yılı vergi gelirinin üçte birini tahsil etmeyi başardıklarını söyledi.

Sinan DOĞAN ? DÜNYA / PERŞEMBE ROTASI