"Ticaret milli duygularla yürümez"

Yabancı bayrağı seçen ya da Türk bayrağından kaçan armatöre haksızlık yapıldığını öne süren Marvel Yönetim Kurulu Başkanı ve DTO Meclis Başkan Vekili Levent Karaçelik, ?Türk bayraklı geminin Türk limanlarında bir ayrıcalığı yok. Sigorta mevzuatı vuruyor; kıdem tazminatları vuruyor. Kalifiye personel sorunu çözülemedi. Boğaz?dan geçerken, yabancı bayraklı gemi pilotsuz geçebiliyor. Türk bayraklı gemi pilot almak mecburiyetinde. Beni Türk bayrağına bağlayan milli duygularımdan başka hiçbir şey yok. Ama, ticaret de sadece milli duygularla yürümüyor? diye konuştu. 

Türk bayrağından yabancı bayrağa kaçan, ya da Türk sahipli yabancı bayraklı filo tonajının 6 milyon dwt?ye ulaştığını tahmin eden Karaçelik, bu oranın artmasının da kaçınılmaz olacağına dikkat çekti.  

?Yabancı bayrağa kaçışın engellenmesi için öncelikle sigorta mevzuatının revizyona ihtiyaç var? diyen Karaçelik şöyle devam etti: ?Dünyadaki bütün armatörlerin ödedikleri sigorta apayrı bir sistemdeyken, Türkiye?de her iş kolu aynı sigorta sistemine dahil. Denizcilik sektöründeki kıdem tazminatları dünyadaki en yüksek orana sahip olan ülkelerden biri olması nedeniyle bir başka garabet. Kalifiye personel istihdamında en büyük güçlüğü bu ülkenin denizcileri yaşıyor. Yabancı bayrakta, çıkabilecek personel kusurlarını dahi göz önüne alarak mürettebat oluşturabilen ülkeler var. Ne yazık ki, Ereğli Denizcilik?in gemisi bile Marshall bayrağına kayıtlı. Çünkü, bir hesaplama yapıyoruz. Geminin operasyon coast?ında Türk bayrağı altında korkunç rakamlar çıkıyor. O zaman niye Türk bayrağında çalıştırayım gemi mi! Bana ne faydası var, Türk bayrağında gemi opere etmemin? Devletten kredi veya teşvik almıyorum. Borç benim. Borcun karşılığı verilecek ipotek olan mal mülk benim. Türk bayrağını kullanmaktan dolayı ne mülk sahiplerinin, ne ithalatçının, ne de ihracatçının bir avantajı söz konusu değil. Türk bayraklı gemi olduğum için, benim Türk limanlarında da bir ayrıcalığım yok. Avantajım söz konusu değil. Boğaz?dan geçerken, yabancı bayraklı gemi pilotsuz geçebiliyor. Türk bayraklı gemi pilot almak mecburiyetinde. Beni Türk bayrağına bağlayan milli duygularımdan başka hiçbir şey yok. Ama, ticaret de sadece milli duygularla yürümüyor.?

?Cengiz Kaptanoğlu, politik konuşmuş?

Geçen haftaki Perşembe Rotası?nda manşetten yayımladığımız Cengiz Kaptanoğlu?nun ?Yabancı bayrakta gemi çalıştıranı affetmem mümkün değil? sözlerini de eleştiren Levent Karaçelik, ?Cengiz Kaptanoğlu, politik kimliği nedeniyle politik konuşmak mecburiyetinde. Ama uluslararası bir alanda uluslararası armatörlerle rekabet ediyorsanız, kurallar eşit olmalı. Bugün 25 bin dwt?nin üzerinde gemisi olanlardan herhangi birisi bana, Türk limanına 3 ya da 4 kereden fazla uğradığını gösteremez. Türkiye?nin neredeyse böyle bir ticareti kalmadı. Gelen mallar ya 60-70 bin ton ve üzeri gemilerle Ereğli, İskenderun?a gelen kömür ve cevher. Ya da Rusya?dan kosterlerle gelen demir, kömür, tahıl yükleri. 25-30 bin tonluk gemilerin Türkiye?ye yük taşıması söz konusu değil. Dolayısıyla uluslararası alanda rekabet ediyorsunuz. Benim onlarla rekabet ederken, Türk bayrağı taşımaktan dolayı birtakım dezavantajlarım varsa, bunun affetmek ya da affetmemek ile bir alakası olamaz. Ticaret yapıyoruz. Birinci ilke de, para kazanmaktır? açıklamasını yaptı.  

Koster filosuna 100 yıl sonra da yük var

Tersanelerde 3 bin ve 10 bin tonaj arasında yapılan gemilerin de ya konteyner gemisi, ya da kimyasal tanker olduğunu vurgulayan Levent Karaçelik, Türkiye?nin koster filosunun süratle azaldığını kaydetti. Kalanların çoğunun hurdaya gittiğini, veya yaştan dolayı Karadeniz?den dışarı çıkamadığını belirten Karaçelik, ?Biz, Armatörler Birliği ve Deniz Ticaret Odası olarak koster filosunun yenilenmesi gerektiğini her platformda dile getirdik. Mutlaka, koster filosunun yenilenmesi ve koster sayısının artırılması lazım. Bunun yanı sıra, koster inşasını teşvik edecek birtakım kararlar da alınmalı.Aksi takdirde bu filo ortadan kaybolma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Akdeniz ülkeleri Türk ticaretinde önemli pay sahibidir. Coğrafi açıdan bakıldığında da, Akdeniz?deki hemen hemen tüm limanlara büyük gemilerin giremeyeceğini görürsünüz. İşte tam da burada koster filosunun önemi ortaya çıkmaktadır. Örneğin, Rusya?dan buraya demir yüklü 25 bin tonluk gemi gelmez. O geminin armatörü, böyle kısa bir sefer yapmak istemez. Dolayısıyla, bu ticaretin 3-5 bin tonaj aralığındaki gemilerle yapılması zorunluluğu vardır. 50 sene sonra da, 100 sene sonra da, bu tonaj aralığındaki gemilerle yapılacaktır? dedi.

?Peki niye hep handymax??

Koster filosunun hayatiyetini sürdürmesi gerektiğine bizim de inandığımızı ekleyerek, ?o halde niçin DTO Meclis toplantılarında koster yerine, handymax yatırımını teşvik eden konuşmalar yapıyorsunuz?? diye sorduk:  Levent Karaçelik de, ?Deniz Ticaret Odası?ndaki armatörlerin tamamına yakını 25-30 bin tonaj aralığındaki handmax?lerle filo oluşturmuş. Bu armatörün geriye dönüp de, 3-5 bin tonluk gemileri işletmesi; o gemilere yatırım yapması olmaz. Bunun nedenine gelince, o gemileri işletemez. Çünkü, elinde 4-5 adet 25-30 bin tonajda gemi bulunan armatörün teşkilatı ona göredir. Ofisi çok maliyetlidir. 3-5 bin tonluk bir geminin kazanacağı parayla, bu maliyetleri karşılayamazsınız. Her size?ın kendine göre bir işletme tekniği vardır. O nedenle, Deniz Ticaret Odası?nda hitap ettiğimiz gruba da, zaten büyük tonajlı gemi işlettikleri için geriye dönüşü çağrıştıracak bir tavsiyede bulunmamamız doğal? diyerek sorumuzu yanıtladı.  

?4 gemi için görüşmelerimiz sürüyor?

Yeni gemi yatırımlarının olup olmayacağını sorduğumuz Marvel Yönetim Kurulu Başkanı Levent Karaçelik, 4 gemi için görüşmelerinin sürdüğünü söylüyor. Ama, Yunanlılar konusunda da oldukça dertli... Şöyle sürdürüyor konuşmasını Karaçelik, ?57 bin dwt?lik iki ve 38 dwt?lik iki olmak üzere 4 gemi üzerinde çalışıyoruz. Görüşme ve projeleri sürüyor. Bu arada, Yunanlılar?la da yoğun rekabet halindeyiz. Ama, maalesef yeni gemi siparişlerinde peşin para nedeniyle hep bir adım önümüzde oluyorlar. Geçen hafta, bir Çin tersanesinde 4 tane 57 bin tonluk gemiyi konuşmaya başladık. Söylenen fiyatı da kabul ettik. Tersaneden onay mektubu beklerken, araya bir Yunanlı girdi. Bizim 4 gemi için yaptığımız siparişi 6 gemiye çıkardı. Söylediğimiz rakamın aşağı yukarı gemi başına 1 milyon doların üzerinde fazla fiyat verdi. Biz, tersaneyle yüzde 15 peşinatla anlaşmaya çalışırken, Yunanlı 2011?de teslim alacağı gemiler için yüzde 35 peşinat ödedi. Tersaneyle işi kapattı gitti. Maalesef, Yunanlılar?la bu konuda rekabet edemiyoruz. Türk armatörünün çok az bir bölümü o sermaye yapısında. Ama, Yunanlılar?da yüzlerce armatör bu konumda. Biz de oralara geleceğiz tabi ki. Çünkü, 10 sene önce de bugünkü yerimizde değildik.?  

Kumport, Liebherr?den 2 gantry crane aldı

Yönetim Kurulu Başkanlığı?nı Levent Karaçelik?in yaptığı Marvel, aynı zamanda dünyanın önde gelen vinç üreticilerinden Liebherr?in de Türkiye Genel Acentesi konumunda. Karaçelik, 1997 yılında konteyner gemilerine crane vererek başladıkları acentelik hizmetlerinin de her yıl katlanarak büyüdüğünü açıkladı. Geçtiğimiz günlerde 2006 yılında ?Altın Çıpa? ile ödüllendirilen Kumport?a yaklaşık 5 milyon Euro değerinde 2 gantry crane sattıklarını belirten Karaçelik, ?Toros Gübre?nin İskenderun iskelesine ve Yarımca?da Rota İskelesi?ne 1 liman crane?i verdik. Biz 1997?de temsilciliği alana kadar Liebherr?in Türkiye?de crane satışı hiç yoktu. O yıldan bu yana yaklaşık 200 gemi crane?i  sattık. Konteyner gemilerine crane vererek başladık. Şimdi dökme yük gemilerine de crane temin ediyoruz. Türkiye?de çok istikbal vadeden bir gemi inşa sanayi ve geleceği olduğu için, Liebherr satışları her yıl katlanarak çoğalıyor?  diye konuştu.

 Genç brokerler iddialı

Marvel?in geçtiğimiz günlerde Tolga Karaçelik?in yönetiminde kurulduğunu duyurduğumuz araştırma ve danışmanlık departmanı, ayrı bir şirket olma yolunda ilerliyor. Tuba Çekmez ve Ömür Gürsoy ile kadrosunu güçlendiren bölüm, Türkiye?ye uyarlayacakları bir sistem yaratacakları konusunda oldukça iddialı.

Çekmez ve Gürsoy, departmanlarında ileriye dönük araştırmalar yapacaklarını vurgulayarak, ?Örneğin, 2008?de dünyada kömür ticareti ne kadar olacak? Daha çok nerden nereye taşıma yapılacak? 2008-2009?da buğday ticareti; Rusya?nın buğday rekoltesi ne olacak, gibi araştırmalar yapıp, bunları takip edeceğiz. Yük akışının, nereden nereye olacağının analizi yapılacak. Dünya ticaret filosuna ne kadar gemi dahil olduğu ve ihtiyacın hangi tonajlara kanalize edilmesi gerektiği sorularına yanıt vereceğiz? açıklamasını yaptılar.

Dünyanın önde gelen brokerlik kuruluşları ile etkin bir bilgi ağı kurduklarını ifade eden genç brokerler, ?Buna göre de yatırımcılara bir yol gösterilecek. Kreditörlere, hangi tip gemilere kredi verilebileceği ve geri dönüş beklentilerini; tersanelere daha çok hangi gemilerin inşasında yoğunlaşmaları gerektiğini aktaracağız. Ama, en önemlisi sektöre yeni katılacak ya da mevcut armatörlere gemi yatırımında geri dönüşü en fizibl yatırımların hangileri olduğu konusunda fikir vereceğiz. Finans dünyasında yaşanan darboğaza karşı da, uygun çıkış noktalarımız var. Mesela, bir gemiyi daha satın alma aşamasında 5-10 yıl kiraya vermeyi organize edebiliyoruz. Bunu gören banka da, kredi verdiği metanın bu kadar yıl sabit gelirini gördüğünde kredi vermekte hiç de zorluk çıkarmıyor? diye konuştular.

Selçuk ONUR