Danıştay 6. Dairesinde görülen iki farklı yerde tersane yapılmasına ilişkin açılan davalarda, iki farklı sonuç çıktığını anlatan Akdeniz Taşucu Gemi San. A.Ş Tersane Müdürü Korer Özbenli, şunları söyledi:

?Taşucu?na ve Yalova?ya tersane yapılması konusu yargıya taşındı. Sanayi alanı olan SEKA Limanı içindeki Taşucu tersanesine olumsuz karar verilirken, tarım arazisine ve Hersek Deltasına bitişik Yalova Altınova Tersanelerine bilirkişinin verdiği olumlu raporla sonuç da olumlu çıktı. Davalar farklı mahkemelerde görülüyor olsa birbirlerinden haberleri olmadığını düşüneceğiz, ancak konu aynı, mahkeme aynı mahkemeyken birinde tek bir tersanenin çevreye zarar vereceği kabul edilip, 40 tersanenin konuşlanacağı alana onay verilmesini anlamakta zorlanıyoruz. Şayet tek gerekçe çevreye verilecek zarar ise, Yalova Altınova?daki tersanelerin çevre  zararının 40 kat fazla olması gerekir. Bilirkişi raporlarına bakılarak her iki kararın da doğru olduğunu düşünmek mümkün değil.?

Danıştay?dan Taşucu için dava konusu işlemlerinin iptali kararı çıkması üzerine, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Deniz ve Kıyı Yapıları Araştırma Merkezi?nin Taşucu Tersane alanı hakkında hazırladığı Raporla Denizcilik Müsteşarlığı ve Bayındırlık Bakanlı ile birlikte kararı  temyiz ettiklerini ifade eden Korer Özbenli, kendilerine orta ölçekli tek bir tersane yapmalarına izin verilmezken, Yalova?ya 40 adet tersane yapılmasına sıcak bakılmasına anlam veremediklerini vurguladı. Taşucu?nun tersane yapımı için çok daha ciddi olanaklara sahip olduğuna dikkat çeken Özbenli, sıkıntının bilirkişi raporlarından kaynaklandığını dile getirdi. Yalova?da inceleme yapan bilirkişi heyetinin gemi inşaatı ve gemi makineleri mühendisi, şehir ve bölge planlamacısı ile bir de çevre mühendisinden oluştuğunu kaydeden Özbenli, Taşucu?nun bilirkişilerini ise şehir bölge planlamacısı ile iki adet de çevre mühendisinin oluşturduğunu, gemi inşa mühendisi ile deniz ve kıyı yapıları uzmanlık alanlarından yararlanılmaması sonucu, milli bir projenin hayata geçirilmesinin engellendiğini belirtti. Özbenli, bilirkişi raporlarındaki farklılıkların, doğal olarak kararlara yansıdığını, bunun da sonuçları itibariyle hukuku zedeler nitelikte olduğunu  vurguladı.

Taşucu tersanesi uluslararası limanda,

Yalova tersanesi kıyı şeridinde yapılmak isteniyor

İmar planı iptal kararı verilen Taşucu Tersanesi?nin rıhtım derinliği 10-12 metre olan, gümrük giriş-çıkış kapısı olan, uluslararası yük ve yolcu trafiğine açık bir liman olan Seka limanında inşa edilmek istenmesine karşın, Yalova Altınova Tersanesi?nin, 4.5 km lik  sığ bir sahil şeridinde yeterli derinliğin  ancak 400-500 metre dolgu ile bulunduğuna  dikkat çeken Korer Özbenli, Yalova?nın aynı zamanda TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası raporuna göre tamamen birinci sınıf tarım arazisi olduğunun saptandığını dile getirdi. Taşucu Tersane alanına ise zaten liman özelliği bulunup tamamen beton kaplı olmasına karşın bilirkişi raporuna göre birinci sınıf tarım arazisi olduğu gerekçesiyle tersane yapılamayacağı söylendiğini hatırlatan Özbenli, bunun akıl ve bilim ölçüleri içinde kabul edilemeyeceğini açıkladı.

Bilirkişi raporlarının karşılaştırması:

Tamamen beton ile kaplı olan tersanenin geri sahası Seka Fabrikası ve liman alanı olup imar planında sanayi olarak kayıtlı bulunan Taşucu için bilirkişi raporunda, ?Faaliyet alanının büyük bir bölümünün birinci sınıf tarım arazisi ve bölgede yetişen her türlü bitkiyi yetiştirmeye elverişli olduğu, tersanenin toprağın tarım yeteneğinin yüksek olduğu bir alanda gerçekleşmesinin planlama ve şehircilik ilkelerine aykırı olduğu;? hükmü yer alırken;

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Raporuna göre tamamen birinci sınıf tarım arazisi olduğu açıklanan Yalova için hazırlanan bilirkişi raporunda, ?Tersaneler alanı 15 kilometrelik yol ve yeşil alanlarla tarım alanlarından ayrıldığı için herhangi bir sıvı atık verilmeyeceği için Hersek Deltası?na olumsuz bir etkisi söz konusu olmayacaktır? deniliyor.

Uydu fotoğraflarından Taşucu Tersane alanı ile Göksu Deltası arası uzaklık 13.2 kilometre olarak saptanmasına karşın bilirkişi raporunda, ?Faaliyet alanı RAMSAR; Sulak alan sınırına 1.5 kilometre, Göksu Deltası?na 500 metreden yakındır, kaplumbağa üreme alanına bitişiktir? ifadesine yer verilirken, Yalova Altınova için, ?Bu alanların su ürünleri istihsal sahası olarak düşünülmesi mümkün değildir. Faaliyet alanı Hersek Deltası?na yeteri kadar uzaklıktadır? ifadesi yer alıyor.

Yalnızca 2 bin metrekaresi doldurulacak olan Taşucu Tersane Alanı için raporda, ?Tersanenin kıyı kesimindeki rıhtım inşaatına başlanılmasının, çevrenin doğal güzellikleri ve yüksek niteliği ile uyuşmayacak şekilde doğal kıyı hattına dolgu marifetiyle ciddi bir müdahale yapıldığı? denilirken, 2.2 milyon metrekare dolgu yapılacak Yalova Altınova tersanesi bilirkişi raporunda, ?Yapılacak dolgunun çevreye, denize, ekolojik dengeye herhangi bir zararı olmayacaktır? deniliyor.

Çok sayıda kişiye istihdam sağlaması planlanan Taşucu Tersane yatırımı için hazırlanan bilirkişi raporunda ?Faaliyet alanının özel bir şirketin ticari amaçlı kullanımına açılması, şehircilik ilke ve planlama esaslarına aykırıdır. Bu nedenle kamu yararı bulunmamaktadır? hükmü yer alırken, Yalova için, ?Plan alanı içerisinde kalan yerde yapılacak olan faaliyetin ülke ekonomisi, sürdürülebilir kalkınma, istihdam ve AB standartlarının yakalanması açısından kamu yararına uygun bulunduğu? sonucu çıkmıştır.

Yalnızca bir adet tersane yapılması planlanan Taşucu için aynı raporda, ?Oluşacak atık sular büyük bir ihtimalle arıtım sonrası denize veya drenaj hattına deşarj edilecektir ve deniz suyunun kalitesini olumsuz etkileyecektir? ibaresine yer verilirken, 40 adet tersane yapılacak Yalova Altınova için, ?Körfeze herhangi bir atık deşarj edilmeyecektir? denmektedir.

?Taşucu tersanesi için MGK kararı var?

Milli Güvenlik Kurulu?nun 449 sayılı kararına göre Türk denizcilik gücünün Akdeniz?de varlığına şiddetle ihtiyaç duyduğu bakım, onarım ve gemi inşa imkanlarının süratle hayata geçirilmesi için Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı koordinesinde ilgili bakanlık kurum ve kuruluşlarla işbirliği halinde yapılacak çalışmalarla Taşucu?ndaki Seka Akdeniz Müessesi Limanı?nın bir bölümünün tersane bölgesi haline getirilmesi imkanlarının araştırılması? yönünde bir karar bulunduğunu hatırlatan Korer  Özbenli, Yalova için herhangi bir karar bulunmadığını dile getirdi.

Bu çelişkilerden çok daha fazlasının dava dosyasında görülebileceğine işaret eden Korer Özbenli, sözlerini, ?Bir yerde mendirek ile korunmuş bir deniz alanı (liman), diğer yerde tamamen bakir bir kıyı şeridi. Bir yerde betonlaşmış liman sahası, geri sahası ise sanayi alanı, diğer yerde tarım alanı. Bir yerde sanayi altyapısı 30 yıl önceden oluşturulmuş bir alan ve diğer yerde hiçbir altyapısı da olmayan bir başka alan. Ancak bilirkişi raporlarına göre Taşucu için karar dava konusu işlemlerin iptaline yönünde çıkarken aynı mahkemenin gördüğü diğer davanın kararı yürütmenin durdurulması isteminin reddine yönünde çıkıyor.Bilirkişi Raporlarının her ikisinin de doğru olduğunu kabul etmek akla ve bilime aykırıdır,  kabul edilebilir değil? diye tamamladı.

Derya EĞRİCAN GÜLEÇ - PERŞEMBE ROTASI