Sanayideki daralma, limanlardaki yük kaybını hızlandırdı

lk ya­rıda yatay seyreden ithalat yü­kü, temmuz ayında yüzde 10,5 azaldı.

İhracat yükü de geçen ay yüzde 2,5 geriledi. İthalatta­ki belirgin yavaşlamada sanayi­deki üretim kaybı etkili olurken, özellikle sanayi üretiminde kul­lanılan hammadde ve ara malı niteliğindeki yüklerdeki gerile­me dikkat çekti.

Temmuz ayında limanlarda el­leçlenen toplam yük geçen yı­lın aynı dönemine göre yüzde 1,3 düşerek 47 milyon tona gerile­di. İlk yarıda yatay seyreden it­halat yükü ise temmuz ayında yıllık bazda yüzde 10,5 azalarak 26,7 milyon ton olarak gerçek­leşti.

Limanlarda elleçlenen top­lam ihracat yükü de geçen ay 2025’in aynı ayına göre yüzde 2,5 geriledi. Ocak-Temmuz 2026 döneminde ise limanlarda işlem gören toplam yük hacmi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 artarak 326 milyon tona ulaş­tı. Sanayideki gelişmelerin li­manlar için önemine vurgu yapan Liman İşletmeci­leri Derneği (TÜRK­LİM) Başkanı Hamdi Erçelik, “İlk 7 ayda liman­larda elleçlenen toplam yükün geçen yılın aynı dönemine gö­re yüzde 1,1 artması sevindirici. Ancak bu büyümenin kalıcı hale gelmesi ve yıl sonu sonuçlarına güçlü şekilde yansımasının ka­botaj ve transit yüklerdeki artı­şın dış ticaret yükleriyle destek­lenmesine bağlı” dedi.

Erçelik, “İlk 7 ayda ihracatın yüzde 6 ge­rilemesi, ithalatın ise yatay sey­retmesi düşündürücü. Sanayi­ciyi destekleyecek ekonomik ve ticari adımlar kritik önem ta­şıyor. Bu adımlar hem ihracatta hem de ihracatın hammaddesi niteliğindeki ithal ürünlerde hacim yaratacak" dedi.

Katı mineral yakıtlar yüzde 14,5 geriledi

Yük gruplarındaki değişim de sanayi tarafındaki zayıf­lamaya ilişkin önemli ipuç­ları veriyor. İlk yedi ayda en fazla elleçlenen grup, 98,33 milyon tonla makineler, taşı­ma teçhizatı, aksam ve çeşitli parçaları ile konteynerler ol­du. Bu grupta yüzde 1,7 artış kaydedildi.

Petrol ve ürünle­ri ise yüzde 1,9 artışla 94,20 milyon tona ulaştı. Buna kar­şın katı mineral yakıtlar yüz­de 14,5 gerileyerek 27,40 mil­yon tondan 23,43 milyon to­na düştü. Böylece bu grupta yaklaşık 3,97 milyon tonluk kayıp yaşandı. Metal ürün­lerinde yüzde 4,3 düşüşle 998,7 bin ton, kimyasallarda yüzde 3,3 düşüşle 314,3 bin ton kayıp gerçekleşti.

Liman başkanlıkları bazın­da da sanayi ağırlıklı bölge­lerdeki zayıflama öne çıktı. İlk yedi ayda Aliağa Liman Başkanlığı 50,46 milyon ton yük elleçleyerek ilk sırada yer aldı ancak yıllık yüzde 3,8 geriledi. Aliağa’da yaklaşık 2 milyon tonluk kayıp oluştu. Kocaeli ise 49,31 milyon ton yük elleçledi ve yüzde 1,2 ge­riledi. İskenderun 42,36 mil­yon tonla üçüncü sırada yer alırken değişim gösterme­di. Ceyhan yüzde 8,9 artışla 31,58 milyon tona yükseldi. Tekirdağ yüzde 5,1 düşüşle 27,44 milyon tona geriledi.

Değerde artış, tonajda düşüş var

TÜRKLİM Danışmanı Prof. Dr. Soner Esmer, Aliağa ve Kocaeli gibi ağır sanayi li­manlarındaki gerilemeye dikkat çekerek, “Aliağa ve Ko­caeli gibi ağır sanayi limanla­rında da yükte azalma olması sanayideki yavaşlamaya işa­ret ediyor” dedi.

Dış ticaret tarafında ise miktar ile değer arasındaki ayrışmaya dikkat çeken Esmer, "Ocak-Temmuz döneminde Türkiye’nin dış ti­caret hacmi yüzde 4,1 artarak 383,71 milyar dolara ulaştı. İt­halat yüzde 4,7 artışla 222,11 milyar dolar olurken, ihracat yüzde 3,4 artarak 161,60 mil­yar dolar oldu. Limanlarda it­halat tonajının neredeyse hiç artmaması, sanayideki talep ve üretim görünümü açısından önemli bir sinyal oluşturuyor" dedi.

Ro-Ro taşımacılığı sert düşüşte

Liman trafiğinin bir diğer önemli kalemi Ro-Ro’da da düşüş sürdü. İlk yedi ayda TIR, çekici ve treyler elleçlemesi yüzde 3,1 azalarak 415 bin adede geriledi. Otomobil taşımalarında ise düşüş çok daha belirgin oldu. Otomobil Ro-Ro’su yüzde 17,8 gerileyerek 1,07 milyon adede indi. Buna karşın kruvaziyer yolcu sayısı yüzde 1,1 artarak 1,07 milyon kişiye ulaştı.

Konteynerde kayıp hızlandı

Konteyner trafiğinde de tem­muz ayında yıllık bazda yüz­de 1,8’lik düşüş yaşandı. İlk yedi ayda ise toplam kontey­ner elleçlemesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,8 artarak 8,26 milyon TEU oldu.

Konteyner ihracatın­da dolu konteynerler yüzde 3,5 azalarak 2,24 milyon TEU olurken, ihracat boş kontey­nerleri yüzde 16,9 artarak 742 bin TEU seviyesine çıktı. İthalat dolu konteynerleri yüzde 1,7 artışla 1,88 milyon TEU, ithalat boş konteyner­leri ise yüzde 2,1 düşüşle 1,18 milyon TEU oldu. Toplam boş konteyner miktarı yüzde 3,1 artarak 2,14 milyon TEU’ya yükseldi.

KAYNAK: Aysel YÜCEL – DÜNYA

LOJİPORT