Özelleştirme 2007'ye

Yatırımcılara son teklif verme süresi 30 Kasım olarak duyurulan İzmir ve Mersin limanının özelleştirilmesi için yapılan başvurulan hakkında ne yapılacağı hakkında Danıştay'ın karar vermesi bekleniyor. Ancak karar çıkmazsa limanların özelleştirilmesinin yeni yıla ertelenmesi bekleniyor.

2007 programında 3.4 milyar dolar özelleştirme geliri ön görülüyor. Özelleştirme İdaresi son teklif verme süresi 30 Kasım olarak ilan edilen İzmir Limanı özelleştirmesi için Danıştay?ın Mersin Limanı kararını bekliyor. Üç kez ertelenen İzmir Limanı ihalesinin karar çıkmazsa yeni yıla ertelenmesi bekleniyor. Mersin Limanının 36 yıllık işletme hakız devri için 12 Ağustos 2005 te açılan ihalede en yüksek teklifi 775 milyon dolarla PSA-Akfen Ortak Girişim Grubu vermişti. Ancak Danıştay kararını 16 aydır veremediği için devir sözleşmesi imzalanamıyor.

İzmir Limanı?nın özelleştirmesi de ancak PSA-Akfen Ortak Girişim Grubu?na verilip verilmeyeceğinin Danıştay tarafından onaylanmasının ardından yapılabilecek. Çünkü Mersin Limanı?nın ihalesini kazanan PSA-Akfen Ortak Girişim Grubu İzmir Liman?ı ihalesine talip oldu.. Rekabet Kurulu Mersin ihalesini alan oluşumun alan İzmir Limanı ihalesine giremeyeceğine karar verdi. Dubai Port, Japon NYK Line, Global Yatırım Hutchison Whampoa-Egeli İhracatçılar Komisyonu, Özaltın İnşaat, Alsancak Liman İşletmeleri A.Ş ve Akfen gibi dev taliplerin heyecanla beklediği İzmir Limanı ihalesinin en geç 2007 içinde bitirileceği tahmin ediliyor. Bu arada ihaleleri 2006 yılında yapılanı İskenderin ve Mersin limanlarının satış bedelleri, özelleştirmedeki hukuki süreç tamamlandıktan sonra yeni yılda Hazine kasasına girecek. Aksi takdirde bu iki liman için yeniden ihaleye çıkılacak.

Yapılan ihalelerde PSA-Akfen Ortak Girişim Grubu İskenderun Limanı için 80 milyon dolar, Mersin Limanı için 775 milyon dolarla en yüksek teklifleri vermişlerdi. Danıştay kararını bekleyen bir başka özelleştirme de araç muayene istasyonları... 2004 yılında iki bölge halende özellştirme ihalesi yapılan istasyonları Afken Doğuş Tüvsüd Ortak Girişim Grubu 613.5 milyon dolar teklif vermişti. Önümüzdeki günlerde karının çıkması ve istasyonların akibetinin belli olması bekleniyor.

İZMİR LİMANI?NIN TARİHÇESİ

1875 tarihinde Sultan Aziz tarafından inşa ettirilen limanın imtiyazı Fransız Şirketi M.R.Gifre'ye verilmiştir. Pasaport - Konak arası ile mendirek inşası mezkür şirket tarafından 1877 tarihinde tamamlanmıştır. 15 Mayıs 1919 tarihinde Yunanlılar işletme imtiyazını tekrar Gifre şirketine vermişlerdir.

İzmir'in 9 Eylül 1932 de düşmandan kurtuluşuna müteakip millileştirilen İzmir Liman ve Körfez İşleri İnhisarı T.A.Ş; 1.8.1934 yılında İzmir Liman İşletmeleri Umum Müdürlüğü'ne devredilmiştir. 1.6.1936 yılında İzmir Liman İşletmesi Müdürlüğü adını alan işletme, 1.1.1936 yılından itibaren Denizbank'ın bir şubesi olarak faaliyetine devam etmiş ve yeniden kurulan Denizcilik Bankası T.A.O'na bağlanmıştır. Bu arada, Demiryollarına bağlı olarak işletilen Alsancak İşletmesi yerine Bayındırlık Bakanlığınca tevsiat programı gereğince inşa edilen Alsancak Beton İskelesi'nin 13.3.1957 T. ve 4/8783 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla TCDD'ye devri sağlanmış ve iskele 1.6.1959 tarihinden itibaren işletmeye açılmıştır.

22.01.1960 T. ve 4/12662 sayılı Vekiller Heyeti kararıyla Denizcilik Bankası T.A.O.na devri kararlaştırılmış ve iskele 27.4.1960 tarihinde Denizcilik Bankası T.A.O.lığına devredilmiştir. 1964 yılından itibaren 440 sayılı Kanun çerçevesine alınan Denizcilik Bankası T.A.O. İktisadi Devlet Teşekkülü olarak faaliyetine devam etmiştir. İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadi Kuruluşlarının yeniden düzenlenmesi için çıkartılan 17 Haziran 1982 tarih ve 2680 sayılı kanunun verdiği yetkiye dayanılarak hazırlanan 10 Ekim 1983 tarih 117 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname ile Türkiye Denizcilik Kurumu adı ile 14 Kasım 1984 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan Kamu İktisadi Teşekkülü ana statüsü ile Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü adı verilerek yeniden düzenlenmiştir. Yüksek Planlama Kurulunun 16 Aralık 1988 T. ve 88/121 sayılı kararı ile İzmir Liman İşletmesi; 1 Ocak 1989 tarihi itibariyle Kuruluşumuza devredilmiştir.

MERSİN LİMANI?NIN TARİHÇESİ

1841 yılında ufak bir balıkçı köyü olan Mersin; 1850 yılında Bucak ve 1865 yılnda ilçe olmuştur. 1860 yılından itibaren iskele inşası önem kazanan İlçede 1886 yılında Adana - Mersin Demiryolunun da açılmasıyla gelen - giden gemi sayısında bir artış meydana gelmiş ve bu gemilerin tahmil - tahliyesi için daha süratli çalışma imkanları aranarak, Mersin Belediyesi tarafından önce (Taş İskelesi), daha sonra (Gümrük İskelesi) inşa edilmiştir.

Deniz ticaretindeki hızlı artış nedeniyle ciddi bir liman yönetimine ihtiyaç duyulmuş ve 29.08.1927 yılında Seyrisefain acentalığı, Mersin, Tarsus, Seyhan ve Ceyhan Belediyeleri ile Mersin Ticaret Odası ve Mersin Hususi Muhasebesinden müteşekkil (MERSİN LİMAN ŞİRKETİ) kurulmuştur. Şirketin sermayesi 200.000 TL.dır. Şirket meydana gelen doğal afetlerden dolayı zarar görmüş ve 1942 yılında tasfiye kararı ile birlikte Hükümete devri kararı alınmıştır. 400.000 TL bedel ile Milli Koruma Kanununun muaddel 6. Maddesine tevkifan Devlet Demiryolları ve Limanları İşletme Umum Müdürlüğüne devri hakkındaki K/323 sayılı karar, Bakanlar Kurulunun 14.05.1942 gün ve 5106 sayılı Resmi Gazete'de münteşir 09.05.1942 tarih ve 2/17874 sayılı kararı ile kabul edilmiştir. Mersin limanının modern ve muhafazalı bir şekilde inşaasına 03.05.1954 tarihinde başlanılmış olup, inşaat Hollanda Kraliyet Liman İnşaat Şirketi tarafından yapılmıştır. Bütün tesisleri ile ikmal edilen liman 1962 yılında modern anlamda işletmeye açılmıştır.

Özkan ALTINTAŞ - LOJİPORT