Öne çıkan metres

Hiç unutmam, 1994 yılıydı, Yunanlı ve mesleki dehasına değer verdiğim bir armatör dostumla sohbet ediyorduk. Sekiz panamax?ı olmasına rağmen, hiç capesize almamış olması dikkatimi çekmişti. Ona nedenini sordum. O da kendinden gayet emin şu cevabı verdi: ?Bak dostum, panamax bir armatörün karısıdır, capesize ise metresi??

Geçenlerde yine düşündürücü bir benzetmeye bir İngiliz denizcilik dergisinde rastladım. Bu kez capesize tonajı cappuccino?ya benzetmişlerdi. Londra?nın seçkin semtlerinden birinde  yürüyorsunuz ve canınız kahve istedi diyelim. Garson size üzeri son derece baştan çıkarıcı çikolatayla kaplı bir cappuccino getirdi. İlk yudumu aldınız ve çoğu üst dudağınızda bitti. Fincanın altında bir yerlerde bir kaşık dolusu kahve geziniyor. Gelen fatura size 10 pounddan geriye fazla bir bozuk para bırakmayacak ve içtiğiniz şeyi dünyanın en pahalı köpüğü yapmaya yetecek?

Bu haftanın başlarında bir senelik time charter 100 bin Amerikan doları/gün?e yükselerek yeni bir rekor kıran capesize marketi için net olarak sorulan soru, bunun bir capesize cappuccino vakası mı, yoksa daha ciddi bir double espresso vakası mı olduğuydu?

Market oldukça güvenli görünüyor. Broker?lar talebin sağlam olduğunu söylüyor. Bunu ispatlamak için de dört senelik time charter için 64 bin Amerikan doları/gün?ü telaffuz ediyorlar. Dört sene uzun bir zaman.

İyimserliğin bir nedeni talep. Çin giderek daha fazla çelik istiyor ve bu yılın ilk altı ayında 188 milyon ton demir cevheri ithal etti. Bu yüzde 16.4?lük bir artış demek. Ve aynı hız ikinci yılda da devam ederse Çin?in demir cevheri ithalatı 2006?dan 60 milyon ton fazla olacak. Ki bu da, kabaca 7 milyon dwt ekstra capesize ihtiyacı var demektir. Bu sene filo sadece 9.5 milyon dwt artacağından diğer büyüyen sektörler için sadece 2,5 milyon dwt kalıyor.

Uzun dönemli perspektifi algılamak daha zor. Çin?in nüfus başına çelik tüketimi göreceli olarak hala düşük olduğu için gelecekteki talebi bakımından iyimserlik söz konusu. Geçen yıl çelik üretimi 75 milyon ton artarak 423 milyon tona fırladı. Bu sene mayısta üretim 42 milyon tondu. Ve bu yıl için 500 milyon ton çelik üretimini yakalaması bekleniyor. Bu arada bir dizi mega çelik fabrikaları inşa edilmeyi bekliyor, Çin hükümetinin onayına bağlı? Bu sene onaylanmış dört çelik fabrikasının kapasitesi 27 milyon ton ve 52 milyon ton kapasiteli altı tane daha düşünülüyor.

Risklerden biri Çin?in yerel demir cevheri üretiminin beklenenden daha fazla artma olasılığıdır. Haziranda ithal edilmiş demir cevheri bedeli 2006 Haziran?ından yüzde 43 fazla olarak ton başına 84 Amerikan Doları oldu. Ayrıca Çin?in demir cevheri üretim kapasitesini artırmak için harcanan miktar yıllık 10 milyar Amerikan Doları. Sonra da cevaplanamayan şu sorular akla geliyor: Çin daha ne kadar çelik tüketecek? Ne kadarını ihraç edecek? Denizaşırı demir cevheri ithalatçılarına nasıl bir etkisi olacak?

Gördüğünüz gibi bugün capesize?ların başına gelen cappuccino değil; salt espresso. Ve görülen o ki, Çin?in çelik kapasite plancıları da double espresso içiyor. Ama bu kadar çelik nereye gidiyor? İşte bu sadece analistlerin sormayı düşüneceği türden bir soru?

• Clarkson ve  HSBC araştırma servisi verilerinden faydalanılmıştır.

 E-mail: [email protected]

PERŞEMBE ROTASI