Navlun psikolojilerini bozdu

Son dört yıldır gemi navlunlarının yükseliş trendini sürdürmesi ve denizcilik piyasasında yaşanmayan endekslerin görülmesinin Avrupalı birçok armatörün psikolojisini bozduğunu söyleyen Polaris Denizcilik Genel Müdürü Kaptan Leven Akson, ?Market eskisi gibi dört rakamlı hanelere dönmeyecek. Marketin düşmesi beklenirken yükselmeye devam etmesi Avrupa?da bir kısım armatörün psikiyatrik destek görmesine neden oldu? dedi.

Petrol ve ürün tanker navlunları dengeli bir şekilde hareket ederken, ilginç tablonun dökmecilerde ortaya çıktığını söyleyen Akson, ?Capesize gemiler son beş senenin yıldızı. 2005?de günlük time charter (t/c) değerleri 57 bin dolardı, geçen yıl 43 bin dolar iken, bu yılın ilk dört ay ortalaması ise 80 bin dolar oldu. Capeise?ın bir yıllık t/c değeri günlük 80 bin dolar iken, spotta 120 bin dolar seviyesinde. Panamax ise 2005?de 23 bin dolardı, geçen yıl 21 bin dolarla kapattı, bugün ise 38 bin dolarda. Handymax gemilerde 2005?i 21 bin dolarla bitirirken geçen yılı 20 bin ile tamamladı. Bugünkü ise 34 bin dolar seviyesinde.

Gemi fiyatlarına bakıldığında ise 5 yaşındaki gemi fiyatlarını ele aldığımızda; 300 bin dwt?lik vlcc?nin 2005?deki değeri 110 milyon dolarken geçen yıl 118 milyon dolara çıktı ve bu sene 117 milyon dolarda. 150 bin dwt?lik suezmax 75 milyon dolardan geçen yıl 82 milyon dolara, bu yıl ise 87 milyon dolara çıktı. 95 bin dwt?lik aframax tanker fiyatı iki senede 63 milyon dolardan 68 milyon dolara geldi. Son üç yıl içinde tanker piyasası gerek gemi alım satım gerekse navlunlarda dengeli ve istikrarlı bir çizgi çiziyor. 5 yaşında dökmeci fiyatlarına baktığımızda ise capesize?ın fiyatı iki senede 57 milyon dolardan 95 milyon dolara, panamaxlar 30 milyon dolardan 53 milyon dolara, 45 bin dwt?lik kamsarmax ise 25 milyondan 47 milyon dolara  çıkmış durumda. Dökmeciler de çok ciddi yükselmeler var ve bunun nedeni Çin?in çekmiş olduğu demir çelik cevheri ve kömür.

Capesize 5 yılda 118 milyon dolar kar etti

Capesize ve aframax yatırımı yapan armatörün gelirini hesaplamak için yapılan bir analizi anlatan Kaptan Levent Akson, şu bilgileri verdi;?5 sene öncesine gitseydiniz hangi gemi tipine yatırım yapardınız sorusuna armatörler çoğunluk olarak aframax cevabını vermiş ve bunun üzerine bir analiz yapılmış. 2000 yılında iki armatör Uzakdoğu tersanelerine 2002 mart ayında teslim almak üzere aframax ve capesize siparişi vermiş. Aframax siparişi veren armatör gemiye 37,5 milyon dolar vermiş ve operasyonel fiyatı olarak günlük 5600  dolara çalıştırmış. Capesize?ı alan armatörde gemiyi aynı fiyata almış ve aynı fiyata çalıştırmış. Bu yılın 31 martına kadar aframax 58,6 milyon dolar, capesize ise 63,1 milyon dolar kazanmış. Sonra ikisi birden satmış gemiyi. Aframax?ı satan armatör 65,5 milyon dolara sattığı gemiden bugüne kadar 86,6 milyon dolar kar etmiş. Capesize?i satan armatör ise gemiyi 92 milyon dolara satmış ve 117,6 milyon dolar kar etmiş. Aynı dönemde aynı fiyatta yatırım yapılmasına rağmen capesize alan armatör aframax alandan 31 milyon dolar daha fazla kar etmiş.

Yatırımlarda car carrier lider

Denizcilikte gemi yatırımlarında car carrier gemilerin %476 ile ilk sırada olduğuna dikkat çeken Akson, bunu %414 ile capesize, %386 ile LPG ve %344 ile panamax?ın takip ettiğini söyledi. Son dört yıldır marketin yükselişte olduğunu ve marketin eskisi gibi 4 rakamlı hanelere dönmeyeceğinin altını çizen Akson, bunun armatörlerin psikolojisini nasıl etkilediğini ise şöyle anlattı; ?2002?de aylık gemi siparişi 20 adetti. Her şey dengeli gidiyor. Bir sonraki yıl navlunlar yükselmeye başlıyor ve aylık gemi siparişi 100?ün üstüne çıkıyor. 2004  yılında armatörler, denizcilik piyasası 18 aydan fazla yükseliş göstermez bu kesin çöker diyor ve yatırımlarını düşürüyor aylık gemi siparişi 63 gemiye düşüyor. Ancak kademeli olarak yükseliyor ve sipariş miktarı 124?e çıkıyor. 2005?de kesin tecrübelerin kullanıyorlar ve bu market kesin çöker deniyor ve yatırımlar ayda 30 gemiye düşüyor. 2006?ya girildiğinde ise bakıyorlar ki market hala yüksek, ayaklarını gazdan çekiyorlar ve bugünkü aylık gemi siparişi 140?a çıkıyor.  Bu durum armatörlerin kişisel bozukluğa uğramasına neden olmaya başladı. Market yarın düşecek deyip ertesi gün marketin hala yüksek olduğunu görmeleri Avrupa?da birçok armatörün psikolojisini bozdu ve bir kısmı psikiyatrik destek almaya başladı.?

Murat ERDOĞAN ? PERŞEMBE ROTASI