İlk büyük tonajlı gemi üretilecek

Son yıllarda imza attıkları başarılı projelerle atağa kalkan Türk tersaneleri, yüksek tonajlı gemi üretiminde dünyada söz sahibi olan Uzakdoğu'ya rakip olacak. Türkiye'nin önde gelen armatörlerinden Metin ve Nevzat Kalkavan kardeşler Türk tersanelerinin geldiği noktayı dünyaya göstermek için 180 bin dwt'lik gemi inşaatına soyundu.

Metin ve Nevzat Kalkavan'ın kısa bir süre önce yapımına başladığı gemi, bugüne kadar en çok 30 bin dwt'lik gemi üretimi yapılan Türkiye için de bir ilk olacak.

Dev tonajlı gemi Turkon Holding'in Sedef Tersanesi'nde yapılıyor. 2008 yılında suya indirilmesi planlanan geminin yapımı için Sedef Tersanesi'ne yaklaşık 120 milyon euroluk bir yatırım yapıldı.

Bugüne kadar Türkiye'de büyük tonajlı gemi inşa edilmemesinin en önemli nedeni tersanelere yapılması gereken büyük yatırımlardı. Özellikle geleceği çok net göremeyen sektör "yatırımın ne zaman geri döneceğini" hesaplayamadığı için büyük yatırımlara girmekten çekiniyordu. Ancak son yıllarda dünya çapında gemi inşa sanayiinde artan hareketlilik ve siparişler Türk tersanelerini cesaretlendirdi. Uzmanlara göre sektör en parlak dönemini yaşıyor ve bir 10 yıl daha hareketlilik hızını kaybetmeden devam edecek.

Nevzat Kalkavan

Siparişler Uzakdoğu'ya veriliyor

Büyük tonajlı gemi üretiminde aslan payı Uzakdoğu'nun elinde. En büyük üreticilerden birisi ise Hyundai. Fabrikasyon üretimin yapıldığı Uzakdoğu'da, büyük tonajlı gemi siparişleri 6 ayda teslim ediliyor. 180 bin dwt'lik gemiler eğer tanker ise ortalama 115 milyon dolar, kuru yük gemisi ise 90 milyon dolara satılıyor. Uzakdoğu'nun müşterileri arasında Türk firmaları da var. Büyük tonajlı gemi üretimi Türkiye'de olmadığı için Cengiz Kaptanoğlu, Yalçın Sabancı, Mehmet Emin Karamehmet ve Eşref Cerrahoğlu Japonya, Kore ve Çin'e gemi sipariş eden işadamları arasında yer alıyor.

 
Metin Kalkavan

Sektörden 'tam' not aldı

Sedef Tersanesi gemilerin inşası tamamlanmadan şimdiden sipariş almaya başladı bile. Cerrahgil Denizcilik Yönetim Kurulu Başkanı Eşref Cerrahoğlu, Sedef Tersanesi'nde inşa edilecek büyük tonajlı gemilere talip olabileceğini söyledi. Büyük tonajlı gemilerin yapılması için büyük havuzların kurulması gerektiğini anlatan Cerrahoğlu, "Biz bugün Kore ve Çin'e sipariş vermeye çalışıyoruz. Buralara yüksek tonajlı gemiler için 85 milyon dolarların üzerinde para ödüyoruz. Bu proje bizim için bir gururdur" dedi.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkan vekili Halim Mete ise henüz Sedef Tersanesi gibi başka bir yatırımcının sektörde bulunmadığını belirtirken, şimdiye kadar büyük tonajlı gemilerin yapılamama nedeninin mekan ve yatırımdan kaynaklandığını söyledi. Gemi inşa sanayinin son yıllarda çok hareketlendiğini kaydeden Mete, "Sedef'in yaptığı yatırım için 120 milyon eurodan bahsediliyor. Geçmişte Türk tersaneleri böyle bir yatırım yapılırsa yatırımın ne zaman çıkarılacağını bilmiyordu. Bugün dünyada gemi inşa sanayi en parlak dönemini yaşıyor. Bu da Türk firmalarını harekete geçirdi" diye konuştu.

Mete, Erdemir ve İsdemir'in gemiler için demir sacı imal etmesini de istediklerini belirterek, "Şu anda gemi inşa sanayicileri Erdemir'den saç istiyor, alamıyor. Erdemir yurtdışına vermeyi tercih ediyor. Biz de yurtdışından alıyoruz. Ama Türkiye'den sacı alırsak hem daha kaliteli, hem de daha az maliyetli olacak" dedi.

Beşiktaş Denizcilik'in sahibi İhsan Kalkavan ise Sedef Tersanesi'nin yapacağı gemi ile Türk tersaneciliğinde bir ilke imza atılacağını ifade ederek, "Genelde Türkiye'de 5 bin tondan başlayarak 7 bin 500 dwt ve 10 bin dwt'lik gemi üretimi yapılıyor. Bizim 18 bin dwt'lik serilerimiz var. Bir tane de 25 bin dwt'lik üretimimiz var. Şimdi birkaç tersane 30 binlik anlaşma yaptı. Nevzat ve Metin Kalkavan çok büyük bir projeye soyunuyor. 180 bin dwt'ye soyunmak ise büyük cesaret işi. Nevzat Kalkavan bunu bir gaye uğruna yapıyor. Türk tersaneciliğinin geldiği noktayı göstermek istiyor" dedi.

2009'da 123 tersane olacak

Türk gemi inşa sanayi 2003 yılında hızlı bir büyüme içine girdi. 45 şirketin faaliyet gösterdiği sektör yeni tersane alanları ile hareketlilik kazanmaya başladı. 2002'de 32 olan tersane sayısı, 2007 yılında 62'ye çıktı. Tuzla'da 48, Ereğli'de 6, İskenderun'da 1, Trabzon'da 5, Ordu ve Gelibolu'da birer tersane bulunuyor. 2002'den bu yana tersane sayısında yüzde 62'lik artış yaşanırken, inşa halindeki tersaneler bitince bu rakamın yüzde 227'ye ulaşması bekleniyor. 2009'da Türkiye'deki tersane sayısının 123'e çıkması hedefleniyor.

Asya ülkeleri siparişi çekiyor

Tersane sayısı artmasına rağmen Türkiye henüz dünya sıralamasında 14'üncü sırada bulunuyor. Clarkson Research Services'in 2005'te yaptığı araştırmaya göre yurtdışından en çok sipariş alan ülkeler arasında ilk 4 sırada Asya ülkeleri yer alıyor. Buna göre, Japonya 52 milyar dolar, Kore 108.8 milyar dolar, Tayvan 3.2 milyar dolar, diğer Asya ülkeleri ise 10.5 milyar dolarlık yurtdışı gemi siparişi alırken, sadece Asya ülkelerinin toplam siparişleri 233.5 milyar dolara ulaştı. Türkiye'nin yurtdışından aldığı toplam siparişlerin rakamsal boyutu ise 3.1 milyar dolara ulaştı. 

REFERANS