İhmal olmasa kazalar sürmezdi

Faruk Çelik, Bakanlıkta inşaat sektöründeki işveren ve sendika temsilcileriyle bir araya geldi.

Toplantının başında gazetecilere açıklama yapan Çelik, gemi sanayi iş kolunun Türkiye'nde son yıllarda gelişen önemli sektörlerden biri olduğunu ifade etti.

Tersanelerin 2010-2012 yıllarına kadar sipariş aldığını ve yoğun bir şekilde çalıştıklarını ifade eden Çelik, diğer taraftan bu sektörde iş kazaları gibi olumsuz gelişmelerin de yaşandığını anlattı.

Bakan olduğu ilk haftada tuzla tersanesini ziyaret ettiğini hatırlatan Çelik, bu güne kadar bakanlık müfettişlerinin burada gerekli teftişleri yaptıklarını kaydetti.

Çelik, tersanelerin durumunu yerinde gördükten sonra eksiklikleri ve yapılması gerekenleri tespit etmek için taraflarla bir araya geldiklerini söyledi. Tuzla tersanelerinde yapılan denetimlerde, bakanlığa 55 firmanın bildirilmesine rağmen 44 işverenin çalışmalarını sürdürdüğünün belirlendiğini ifade eden Çelik, ayrıca burada 563 alt işverenin de faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığını kaydetti. Çelik, 44 işletmede toplam 3 bin 883, alt işveren bünyesinde de 18 bin 42 işçinin çalıştığının tespit edildiğini bildirdi.

İş Kanunu gereği iş sağlığı ve güvenliğini sağlamanın, risk analizi yapmanın işverenin sorumluluğu olduğunu hatırlatan Çelik, işçilerin de alınan tedbirleri uygulamakla görevli olduğunu belirtti.

Faruk Çelik, bunların denetiminin de bakanlığa ait olduğunu, bir iş kazası meydana geldiğinde işverenin 2 gün içerisinde bunu bakanlığa bildirmekle yükümlü olduğunu ifade etti.

''RAKAMLARIN, ORANLARIN DÜZENLENMESİ NOKTASINDAYIZ''

Tersanelerde bir takım sıkıntıların yaşandığına dikkati çeken Çelik, mevzuattan kaynaklanan bazı sorunlar olduğunu bildirdi. Mevzuatta iş sağlığı ve güvenliğini sağlamayan iş yerlerine 88-900 YTL arasında ceza kesilmesi öngörüldüğünü ifade eden Çelik, ''Bu rakamların, oranların düzenlenmesi noktasındayız'' dedi.

Çelik, yasaların sendikalara da bir takım sorumluluklar getirdiğini belirterek, sendikaların gelirlerinin yüzde 10'unu işçilerin eğitimine aktarması gerektiğini anımsattı.

-''RİSKLİ İŞLERİN TAŞERONA İHALE EDİLDİĞİNE YÖNELİK TESPİTLERİMİZ VAR''-

Tersanelerde meydana gelen kazaların ağırlıklı olarak alt işverenlerin bulunduğu işletmelerde görüldüğünü ifade eden Çelik, tersanelerde yapılan denetimlerde bir takım tespitlerde bulunduklarını anlattı. Çelik, şunları kaydetti:

''Kayıt dışılık ile ilgili tespitlerimiz var. Riskli işlerin taşerona ihale edildiğine yönelik tespitlerimiz var. Yoğun iş trafiği olan Tuzla'da alan yetersizliğine yönelik tespitlerimiz var. Bunların iş kazalarında ne kadar etkili olduğunu konuşacağız. Buna yönelik bir çalışma yapacağız. İşverenleri, sendikaları, tespitleri varsa onları da dinleyeceğiz. Eksiklerin tespiti açısından çok verimli bir toplantı olacağına inanıyorum. Kazalara dönük müeyyide ise müeyyide konulacak, düzenleme yapılması gerekiyorsa düzenlemeler yapılacak.''

-SORULAR-

Gazetecilerin sorularını da yanıtlayan Çelik, teftişlere rağmen iş kazası sonucu ölümlerin devam ettiği hatırlatılarak, sorunun ''işverenin aldığı tedbirlerin eksikliğinden mi yoksa yasanın yetersiz olmasından mı kaynaklandığının'' sorulması üzerine, şöyle konuştu:

''7 tersaneyi gezdim. Gazeteci arkadaşlar sordu. Ben de gezdiğim yerlerde bir sorun görmediğimi ifade ettim, ancak 44 faal işletmenin olduğu bir alanda hepsinin eksikliklerini gezip görmek mümkün değil. Bu bir teftiş konusu. Müfettişlerimiz 5 aydır çalışmaların sürdürüyorlar. Burada da mevzuatın, işverenin, sendikaların bir ihmali genel itibariyle olmasa iş kazaları seri şekilde devam etmezdi. Bu toplantının amacı da 'bu konuda sendikalar, işveren ve bakanlık üzerine düşeni yapıyor mu?' bunu tespit etmeye çalışacağız.''

Kayıt dışılığın Türkiye'nin önemli bir sorunu olduğunun hatırlatılması ve bu konuda iş verenin açıklamasının sorulması üzerine Çelik, kayıt dışılığın Türkiye'nin ana sorunlarından biri olduğunu söyledi. Bu konuda işverenin de işçilerin de farklı izahları, haklı oldukları yönleri bulunduğunu kaydeden Çelik, Türkiye'de iş gücü maliyetlerinin OECD ülkelerinin üzerinde olduğunu belirtti.

Hükümet olarak bunları aşağıya çekmek için çalışma yaptıklarını ifade eden Çelik, ''Maliyetlerin yüksek olması, kayıt dışılığı meşru kılmaz. Ortamın iyileştirilmesinin, kayıt dışılığı azıltacağını düşünüyoruz. Kayıt dışılığı önlemek için çalışmalarımızı sürdürüyoruz'' diye konuştu.

-İSTİHDAM PAKETİ-

Bir gazetecinin ''İstihdam Paketi''nin ne zaman açıklanacağını sorması üzerine de Çelik, gerekli değerlendirmeleri ilgili kurumlarla yaptıklarını, şu anda taslağın tasarı metnine dönüşmek üzere olduğunu bildirdi. Çelik, paketi tasarı haline geldikten sonra sosyal taraflara sunacaklarını, daha sonra da TBMM gündemine alacaklarını bildirdi.

Kıdem tazminatının da sosyal taraflarla tartışacakları önemli bir konu olduğunu ifade eden Çelik, bu konuyla ilgili sosyal tarafların düşüncelerinin kendileri için son derece önemli olduğunu belirtti.

Çelik, bakanlık olarak bu konuda ''önden bir dayatma'' içerisinde olmayacaklarını kaydetti.

İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili tedbirler alındıktan, işçi lehine açılımlar yapıldıktan sonra kıdem tazminatının tartışılacağını belirten Çelik, konuyu sosyal tarafların görüşlerini de dikkate alarak karara bağlayacaklarını bildirdi.

Bir başka soru üzerine Çelik, 10 bakanlık müfettişinin 5 aydır Tuzla tersanelerinde çalışmalarını sürdürdüğünü, Tuzla tersanesi ile ilgili nihai sonuçların bir ay içerisinde açıklayacaklarını belirtti.

''Taşeronlaştırmanın başka sektörlerde de ciddi sorun oluşturduğunun'' ifade edilmesi ve bu konuda İş Kanunu'nda değişiklik yapılıp yapılmayacağının sorulması üzerine Çelik, İş Kanunu'nun 2 . maddesinde konuyla ilgili ve gerekli düzenlemenin bulunduğunu belirtti.

Konuya ilişkin tersaneleri örnek veren Çelik, buralarda meydana gelen olumlu ve olumsuz gelişmelerin dikkate alınacağını, taşeronlaştırmanın yasaya uygun olup olmadığını teftişler sonucu tespit edeceklerini ve sonuçta gerekli görülürse İş Kanunu'nda gerekli düzenlemelerin yapılabileceğini bildirdi.

-ÖRGÜTLENMENİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER-

Çelik, ''Taşeron ve alt işletmeyi kaldırma şeklinde değil, yasa amir hükmünün ne derce yerine getirildiği konusunda bir sorgulamamız var. Bu konuda bir aksaklık ve açıklık söz konusu ise İş Kanunu'nun 2. maddesinde bir değişiklik yapılabilir. Bu, çalışma gündemimizde olan konulardan bir tanesi'' diye konuştu.

Türkiye'de örgütlü toplum konusunda yaşanan olumsuz örneklerden dolayı çekincelerin bulunduğunu ifade eden Çelik, kayıt dışılığın önlenmesinde örgütlü toplum olmanın önemine işaret etti.

Örgütlenmenin önündeki engellerin kaldırılması gerektiğini vurgulayan Çelik, bakanlık olarak gerekli çalışmaları yaptıklarını kaydetti.

Toplantıya, işverenler adına Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR) Konsey Başkanı Kenan Torlak, GİSBİR Yönetim Kurulu Başkanı Murat Bayrak, işçiler adına Liman Tersane Gemi Yapım ve Onarım İşçileri Sendikası (Limter-İş) Genel Başkanı Can Dinç, Limter-İş Genel Sekreteri Kanber Saygılı, Limter-İş Genel Başkanvekili Hakkı Demiral, Türkiye Liman Dok ve Gemi Sanayi İşçileri (T.Dok. Gemi-İş) Genel Başkanı Necip Nalbantoğlu katıldı.

Limter-İş Genel Sekreteri Saygılı, tersanelerde 4857 sayılı yasanın uygulanmadığını savunarak, ''tersanelerde yasa yok'' dedi.

LOJİPORT