Gemi boyalarında nanoteknoloji

İngiltere?de yayın yapan Observer gazetesinin teknoloji editörü Robin McKie tarafından geçtiğimiz günlerde kaleme alınan bir makalede, gemi inşa ve denizcilik alanlarında armatör ve tersanelerin, ekolojik temelde ise çevre örgütlerinin ortak derdi olan anti-fouling boya uygulamalarındaki yeni gelişmeler masaya yatırıldı. Makalesinde gemi karinalarına yapışan midye, yosun ve benzeri organizmaların küçük sorunlar gibi gözükse de aslında iş, zaman ve para kaybına yol açan devasa problemler olduğunu anlatan McKie, nanoteknoloji konusundaki son gelişmelerin oldukça ümit verici olduğunu kaydetti. Haziran ayı içerisinde Almanya?nın Duesseldorf kentinde düzenlenen ?EuroNanoForum? adlı etkinlikte konuyla ilgili gelişmelerin katılımcılarla paylaşıldığını aktaran yazar, nanoteknolojinin gemi boyalarına adaptasyonu ve anti-fouling özellikli olarak kullanılmasının zaman, işgücü ve para tasarrufu konusunda çığır açacağını anlattı. Bilim adamlarının milimetrenin milyonda biri ölçeğinde gerçekleştirdiği çalışmalar sonrası gemi karinalarına yapışan zararlıların gemi bünyesi ile bağlantılarının kesilmesini başardıklarını ifade eden McKie, ?Bu devasa sorunun çevreci ve uzun ömürlü bir şekilde çözümü artık mümkün görünüyor.? görüşüne yer verdi.

         Nanobilim ve nanoteknoloji kavramlarına ismini veren nano, bir fizikî büyüklüğün milyarda biri anlamına geliyor. Uzunluk olarak bakıldığında bir nanometre, metrenin milyarda birine tekabül ediyor. Nanobilim ve nanoteknolojinin ortak bir tanımı olmasa da 1 ila 100 nanometre boyutlarındaki malzemelerin anlaşılması, kontrol edilmesi, atomsal seviyede değiştirilmesi ve işlevsel hale getirilmesi olarak tarif ediliyor. Nanoteknoloji, fizik, kimya, biyoloji, matematik, bilişim teknolojileri ve malzeme bilimi arasında disiplinler arası bir saha olarak gelişiyor. Sağlık, elektronik, malzeme ve inşaat, uzay ve savunma sanayileri ilk ürünlerin üretildiği sektörler olurken, en önemli alanlar, nanobiyoteknoloji ve nano malzemeler olarak göze çarpıyor.

         Makalesinde Avrupa Ambio Konsorsiyumu üyesi Nonacyl?in Araştırma Direktörü Frederic Luizi?nin görüşlerine de yer veren Mckie, Luizi?nin ?Yeni bir anti-fouling uygulamasına şiddetle ihtiyacımız var ve nanoteknoloji bize bu imkânı sağlayacak gibi görünüyor.? sözlerine de yer verdi. Tarih boyunca denizcilere problem yaşatan midye ve yosunlarla başa çıkma konusunda Romalıların zehirli bakır çivileri, Yunanlıların ise zifti tercih ettiğini anlatan yazar, bu sorunun yüzyıllardır devam etmekte olduğuna dikkat çekti. ?Gövdesi bu zararlılarla kaplanan bir gemide yaklaşık yüzde 10?luk bir hız kaybı yaşanabiliyor. Bu durumda da geminin yakıt sarfiyatı yüzde 40?a kadar artabiliyor. Bu da tüm dünya denizlerinde bir yıl içinde kaybedilen 5 milyar pound anlamına geliyor. Bu küçük sorunu ciddiye almayabilirsiniz ama etkilerini incelediğinizde sorunun aslında hiç de ufak olmadığını anlıyorsunuz. 20 yıl önce bilim adamları tributyrin isimli maddeyi keşfettiklerinde bunun bir umut olduğu sanıldı ancak bu maddenin deniz hayatına olumsuz etkilerini, deniz canlılarının üremelerine ağır bir darbe vurduğunu bugün artık biliyoruz. Nanoteknoloji ise bu konudaki çevre dostu yeni umut.? cümleleriyle görüşlerini aktaran yazar, nanoteknolojinin önemine vurgu yaptı.

        
Nanoteknoloji akanında ülkemizde yapılan çalışmalar ise dünyadaki gelişimle paralel bir seyir izliyor. Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü?nden Prof. Dr. Yıldırım Erbil, nanoteknolojinin Türkiye?deki geleceğini 2005?2008 dönemi çalışmalarının belirleyeceğine inanıyor. Enstitünün kimya alanında TÜBİTAK, ABD ve AB ile birlikte 6 ortak proje yürüttüğünü anlatan Erbil ve ekibinin en önemli çalışmalarından biri AMBİO Projesi. ABD Deniz Kuvvetleri Komutanlığı?nın desteklediği proje gemi altlarına mikroorganizmaların yapışmasının engellenmesini, sürtünme kaynaklı enerji ve iş kayıplarını ortadan kaldırmayı hedefliyor. Sürtünmesiz yüzeyler (nanotriboloji) UNAM?ın da (Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi) öncelikleri arasında.

Cem TOP - PERŞEMBE ROTASI