Denizciler 70 milyar dolar gelir hedefliyor

10 yıllık vizyonunu belirleyen Türk denizcilik sektörü navlun gelirleri ve deniz turizmi başta olmak üzere 2023 yılında 70 milyar dolarlık gelir hedefi koydu. Türkiye’nin gemi ihracatının yanında satış sonrası serviste öne çıkarak yılda 3 bin geminin de tamir-bakımını yaparak bölgede bir numara olacağı vurgulandı.

Deniz Ticaret Odası’nın Antalya’da düzenlediği Arama Konferansı’nda Türk denizcilik sektörünün 2023 yılında ülke ekonomisine 70 milyar dolar katma değer yaratabilecek potansiyele sahip olduğu belirtilerek hedefe gitmek için yol haritası çıkarıldı. Toplam turizm gelirinde deniz turizminin payı yüzde 25’e çıkarılacak. Türk deniz ticaret filosu dünya sıralamasında ilk yediye girecek. İstanbul denizcilik merkezi olacak ve Türk tersaneleri gemilerin satışı sonrası serviste bölgenin bir numarası olacak. Ülke genelinde denizcilik bilinci ve farkındalık artırılacak.

İMEAK Deniz Ticaret Odası tarafından 7-9 Mart 2014 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen ‘Arama Konferansı’  Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı bürokratlarının yanı sıra Savunma Sanayi Müsteşarlığı uzmanları, sivil toplum örgüt temsilcileri ve çok sayıda özel girişimciyi bir araya getirdi. İki gün boyunca devam eden konferansta denizcilik sektörünün son 10 yılda kat ettiği yol, bugünkü durumu ve gelecek potansiyeli konuşuldu. Sektörün 10 yıllık vizyonuna yönelik 200’e yakın önerinin yapıldığı konferansta sektöre çağ atlatacak 20’nin üstünde hedef belirlendi.

Kalkavan: 70 milyar dolar ulaşılabilir bir hedef

İlk Arama Konferansı’nın 10 yıl önce yapıldığını hatırlatan DTO Başkanı Metin Kalkavan, bazı alanlarda devrim niteliğinde ilerlemeler kaydedildiğini belirterek şunları söyledi: “ÖTV’siz yakıt uygulamalarının ilk adımı Arama Konferansı’nda atıldı. Özel yatlardan alınan Motorlu Taşıtlar Vergisi’nin kaldırılması yine belirlenen hedefler arasındaydı ve başarıldı. Filomuzun 14-15 milyon dwt olabileceğini konuşurken 30 milyon dwt’yi aştık. Filonun 0-9 aralığındaki yaş ortalaması 2003′te yüzde 12 iken bugün yüzde 62’ye yükseldi. Filo gençleşti. Paris Mou listelerinde Türk bayraklı gemiler kara listeden beyaz listeye geçti. Kruvaziyer turizminde hedeflenenin üstünde çok ciddi gelişmeler oldu.” Kalkavan, devletin denizciliğin stratejik sektör kapsamına alması halinde sektörün 10 yıl sonra 70 milyar dolarlık ekonomi yaratabileceğini kaydetti.

Yücel: Deniz turizmi öne çıkacak

Arama Konferansı’nda öne çıkan hedeflere ulaşılabileceğine inanan TOBB Denizcilik Sektör Meclis Başkanı ve Türk Armatörler Birliği Başkan Vekili Erol Yücel de en ciddi büyümenin deniz turizm gelirlerinde olacağını ifade ederek konuşmasını şöyle sürdürdü: “Deniz turizmi katlanarak büyümeye devam ediyor. Toplam turizm gelirlerinde yüzde 19 olan payının yüzde 25’e yükseltilmesi hedefleniyor. Türk tersaneleri yıldız olacak. NATO standartlarında gemi yapabilen unvanı aldılar. Artık askeri gemi ihracatına başlayacaklar. Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nın yaptığı aynı şeyi Türkiye Petrol Anonim Ortaklığı’nın yaptırmasını öneri olarak getirdik. Bunlar da yapıldığında Türk tersaneleri artık katma değeri yüksek savaş gemileri ve offshore platformları yapan tersaneler olacak.”

Aka: 600 gemi yenilenmeli

Ulaştırma Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Suat Hayri Aka Arama Konferansı’nın kapanışında yaptığı konuşmada denizciliğin devletin her kademesinde itibar görecek tanıtım çalışması yapıldığını belirterek “Alan çok geniş ve birçok karar başka kurumların inisiyatifiyle alınıyor. Ancak o kurumların yöneticileri denizcilik sektörünü bizlerin umduğu gibi tanımıyor. Üretimiyle, hizmet sektörüyle, dış ticaret getirisiyle ekonomiye katkı sağlayan ve desteklenmesi gereken bir sektör olduğunu onlara anlatması lazım” diye konuştu. “Yaşlı ve performansı düşük gemilerle vedalaşma zamanıdır” diyen Aka, Türk armatöre ait 600 civarında geminin satılarak yenilenmesi gerektiğini vurguladı.

Dünya taşımacılığından yüzde 7.5 pay alınacak

Konferansta belirlenen hedefler arasında Türk koster filosunun yüzde 80’inin yenilenerek ekonomik ve çevreci gemilerle canlandırılacağı hedeflendi. Dış ticaret yüklerin yüzde 35’inin Türk bayraklı gemilerle taşınması hedeflenen 2023 yılında, dünya deniz taşımacılığında ise Türkiye’nin yüzde 7.5 pay alabileceği vurgulandı. Sektörün bir başka hedefi ise yılda 100 milyon dwt’nin üstünde gemiye satış sonrası hizmet vermek. 1.5 milyar tona ulaşan dünya deniz ticaret filosunda yılda 600 milyon tonluk geminin tamir-bakım ihtiyacı olacağının altı çizildi. En az 10 adet büyük ölçekli gemi yönetim şirketinin oluşturularak Top 200 listesinde en az 15 Türk armatörün yer bulması planlanıyor. Bunun oluşması için şirket birleşmelerinin teşvik edilmesi gerektiğini söyleyen Başkan Metin Kalkavan’a göre devlet 5 milyon dolar hibe vererek en az 100 gemisi olan şirketlerin oluşmasına teşvik edebilir.

Yakıt tankerlerinin yer sorunu çözüldü

Arama Konferansı’nı en verimli geçiren gemi yakıt ikmalcileri oldu. Liman ve tesis manevralarında kılavuz kaptan alma zorunluluğu olan ‘bunker barge’larına  ( Yakıt ikmal tankeri) istisna geliyor. Gemi Yakıt İkmalcileri Derneği Başkanı Deniz Eraydın, UDHB Müsteşar Yardımcısı Suat Hayri Aka ile görüşülerek bu sorunun çözüldüğünü açıkladı. Aynı limanda belirli sayıda manevra yapan yakıt tanker kaptanları artık kılavuz kaptan almadan limana girişi çıkış yapabilecek. Arama Konferansı’nda ayrıca, yakıt tanker şirketlerinin bağlama yeri sıkıntısına da çözüm getirildi. Yenikapı’daki dolgu alanından sonra yersiz kalan tankerler için Yalova Tersaneler Bölgesi’nde bağlama iskelesi yapılacak.

 Denizde Gelir Kalemleri:

Navlun Gelirleri: 25 milyar dolar

Deniz Turizmi: 20 milyar dolar

Gemi ve yat ihracatı: 10 milyar dolar

Satış Sonrası Servis: 4 Milyar dolar

Gemi Geri Dönüşüm: 1 Milyar dolar

Askeri Gemi İnşası: 5 Milyar dolar

Liman İnşası: 4 milyar dolar

Gemi yönetim ve tedarik: 1 Milyar dolar

Murat ERDOĞAN-DÜNYA

LOJİPORT