Cinas ve 100 ABD Doları

Edebiyatta bir kelimenin birden çok anlamıyla oynanan eski ve yaygın bir söz oyunu sanatı vardır; cinas. ?Yüz? de şu sıralar armatörler için tam bir cinas örneği.  Neden?  Çünkü denizcilikte yeni bir ?yüz? belirdi ve bunun tam karşılığı ?100? Amerikan doları.

Her deniz yatırımcısı, armatör olsun, operatör olsun kuru yük marketini değişik verilerden takip eder.  Kimi BIFEX? e takılmıştır, kimi günlük bağlantılara, kimi Avrupalı dostlarına, pek çoğu ise (ben de bunun içindeyim) Amerika, Japonya dökme, hububat bağlantılarına.  Deniz marketinde çok önemli bir olgudur US Gulf / Japan navlunu.  Yanıltmaz yatırımcıyı.  Bu marketteki iniş ve çıkışlar bir ayna gibi yansır piyasalara.  Çoğu armatörün navlun pazarlıkları sırasında verdikleri en önemli veridir karşı tarafa.  US Gulf / Japan navlunu yükseliyor ise sanki sihirli bir el diğer hatları da yükseltir.  Belki şu da söylenebilir.  ?Diğer hatlar yükseldiğinden US Gulf / Japan navlunları da yükseliyor.?  Tartışılabilir.  Ancak dediğimiz gibi çok önemli bir olgudur US Gulf / Japan navlunları.

Gelelim denizcilikte belirlenen yeni yüze, ya da yüz Amerikan dolarına? 6 Eylül?de 97 Amerikan dolarına bağlanan US Gulf / Japan navlunu, siz bu yazıyı okuduğunuz tarihte muhtemelen 100 Amerikan dolarını yakalamış olacak.

Pekli bu yüz Amerikan doları nerelerden buraya geldi?  1970?ten bugüne grafiğimizde de görüleceği gibi ilk yükselme 1973/74 yıllarında olmuştur.  7 Ocak 1974 tarihinde, yani, 1973 petrol krizinden dört ay sonra US Gulf / Japan navlunu 32 Amerikan doları / ton ile rekor kırmıştı.  Son 30 yılda bu navlun iki defa daha iyi olmuştur.  Biri 1980 yılında, diğeri 1995 yılında, 35 Amerikan doları olarak.

1974 yılına geri döndüğümüzde o günün 32 Amerikan dolarının bugünkü 32 Amerikan dolarından daha değerli olduğunu bilmemiz için ekonomist olmaya gerek yoktur.  1974 tarihinde İngiltere? de 2000 Amerikan doları olan bir otomobil bugün 20,000 Amerikan dolarına satın alınmakta.

Bunu biraz daha açık anlatabilmek için grafiğimize yeniden bakalım.  Kırmızı hat Amerika tüketici ürünlerine göre indirgenmiş US Gulf / Japon navlunlarını göstermektedir.  Bugünün 100 Amerikan doları 1970?in 18.90 Amerikan dolarına karşılıktır.  Bu 1974 yılında kazanılan 24 Amerikan doları / ton? dan daha azdır.  Fakat, bundan on ay önceden, yani Kasım 2006? nın 3,90 Amerikan doları/ton navlunundan çok daha iyidir.

İkinci önemli nokta bu hatta kullanılan gemiler giderek tonaj olarak büyüme göstermiştir.  1974 senesindeki  32 Amerikan doları/ton navlununu 25 bin dwt dökme yük gemileri elde ediyordu.  1980? li yıllarda bu ticaret panamax gemilerinin eline geçti.  Taşınan parseller Panama Kanalı? nın derinliğinden dolayı 55,000 ton ile sınırlanmış olup 65,000 dwt?lik panamax gemiler tam yük alamamaktadır.  Son yıllarda panamax?lar bu hattı 55,000 dwt? lik handymax?lara kaptırdılar.  Panamax tonajı da 75,000 dwt?e yükselmiştir.  Yükselen navlunlar tam yük alınamamasından dolayı panamax? ları bu hattan tamamen silmiştir.

3 Eylül 2007 tarihinde Panama Kanalı derinleştirme işlemlerine başlanılarak hikayeyi daha da ilginç bir hale sokmuştur.  Gelecek yıllarda Japonların ve Çinlilerin daha fazla tahıl tüketeceği göz önüne alınırsa panamax? lar dökme hububat yükünü handymax? lardan tekrar alacaklar,  beki de gelecekte bu hat için mini capesize ?lar inşa edilebilecektir.

Tüm Armatörlere, denizcilikte belirlenen yeni yüz hayırlı olsun.

* Veriler Clarkson Araştırma Servisinden elde edilmiştir.