Ceyhan ve Boğazlar'ı by pass arttı

AB'nin genişlemeden sorumlu Komiseri Olli Rehn, "Enerji tedarik güzergâhlarının çeşitlendirilmesinde Türkiye önemli bir rol oynuyor" dese de Rus ve Hazar petrollerinin Batı?ya taşınması için bu yıl içinde imzalanan üç boru hattı, İstanbul Boğazı ve Ceyhan?a alternatif oluşturması nedeniyle Avrupa ve Rusya?nın Türkiye?nin enerji üssü yolundaki yatırımlarına sıcak bakmadığını gösteriyor.

Türkiye?nin Karadeniz ve Ortadoğu petrollerini Ceyhan üzerinden dünyaya gönderme planlarının ardından, Asya petrollerinin Avrupa?ya taşınması için yaklaşık 15 yıl önce gündeme getirilen ve projesi hazırlanan boru hatlarının imzalanması ve hızlandırılması bölgelerin bu konudaki gizli rekabetini ortaya koyuyor. Azerbaycan petrolünü Ceyhan?dan dünya pazarına gönderen ve günlük 1 milyon varil kapasitesine ulaşan Türkiye, Karadeniz?deki petrolleri Samsun?dan Ceyhan?a ulaştıracak ?Trans Anadolu Petrol Boru Hattı?nın temelini de attı. TAP, Karadeniz sahilinde başlayan ve Akdeniz kıyısında Ceyhan Petrol Terminali?nde son bulan 555 km uzunluğunda Türkiye?yi kuzey-güney doğrultusunda kesen ham petrol boru hattı sisteminin geliştirilmesini ve inşaatını kapsayacak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Dr.M.Hilmi Güler, projeyle Türkiye?nin stratejik konumunun yükseleceğini belirterek, Türkiye?nin enerjide yaptığı çalışmalarla dünyanın en etkin ülkelerinden biri haline geleceğine dikkat çekiyor.

Dünya basını rekabetin farkında

Dünya basınındaki çeşitli yorum yazılarında Batı?nın, Türkiye?nin enerji geçişi konusunda kilit rol oynamasını, Ukrayna ve Gürcistan ile azaltmaya çalışıldığı ileri sürülüyor.

Almanya?da yayınlanan Die Tageszeitung gazetesinin Avrupa Türkiye?nin petrol vanasına bağımlı? başlık haberinde, Türkiye?nin enerji planlarının Rusya'nın pek hoşuna gitmediğini belirterek şunları yazıyor: ?Kremlin bu nedenle eski Sovyetler Birliği Cumhuriyetleri üzerindeki etkisini kullanmayı ve kendi sevkıyat güzergâhlarını güçlendirmeyi deniyor. Kazakistan birkaç hafta önce, petrol rezervlerinin büyük bir bölümünün Rus boru hatları üzerinden sevkedileceğini taahhüt etti. Gazprom, Orta Asya doğalgazını Balkanlar üzerinden Viyana önlerine ulaştırması öngörülen Nabucco adlı prestij projesinin karşısına, "Mavi Akım" projesiyle çıkıyor. Konu hakkında iyimser konuşan Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, "Sorunları çözeceğiz ve hiç kuşkusuz bu projeyi gerçekleştireceğiz" diyor.?

Rus Regnum Ajansı?nda yayımlanan yorum haberde ise Türkiye?nin topraklarında bir dizi enerji ve nakil projelerini gerçekleştirmesi nedeniyle çeşitli ülke ve şirketlerin ilgisini daha da güçlendirmek için geniş bir politika yürütüldüğü kaydedildi. Akara?nın özellikle son yıllarda Türkiye?yi enerji nakil sisteminin transit ülkesi haline getirmek için Batı ile Doğu?daki enerji sağlayıcısı ve tüketicisi ülkelerle başarılı bir işbirliği yaptığı belirtilen haberde, şu görüşlere yer verildi: ?Bununla birlikte Türkiye, nakil yollarını çeşitlendirme ilkesini sağlamlaştırmak isteyen çeşitli ülkelerin çabalarını ise hoş karşılamıyor. Türk politikasında her alternatif güzergah, Türkiye?nin çıkarlarını tehdit eden düşman bir güzergah olarak değerlendiriliyor. Türkiye?deki sol eğimli basın organları, köşe yazarları ve siyaset bilimciler, ABD ve AB?nin iki yönlü politika yürüttüğü, İran ve Orta Asya ülkeleri dahil olmak üzere Doğu?daki partnerlerin sağlam olmadığı yönünde yorumlarda bulunuyor.?

Samsun Ceyhan?ın alternatifi; Burgaz Dedeağaç
Yaklaşık 15 yıldır müzakere edilen petrol boru hattının inşası için Rusya, Bulgaristan ve Yunanistan arasında imzalanan Burgaz-Dedeağaç petrol boru hattı, Karadeniz kıyısındaki Novorosisky limanından yüklenecek petrol, gemilerle Bulgaristan'ın Burgaz limanına, oradan da boru hattıyla Yunanistan'ın Ege kıyısındaki Dedeağaç kentine gidecek. 285 kilometrelik boru hattının tahmini yatırım maliyeti 800 milyon dolar, başlangıç olarak öngörülen yıllık kapasitesi ise 35 milyon ton. 2009'da tamamlanması planlanan boru hattıyla, hem Boğazlar, hem de Samsun-Ceyhan hattı by-pass ediliyor. Bu arada, Rus petrolünü Samsun-Ceyhan arasında kurulacak bir hatla Akdeniz?e indirmeyi planlayan Türkiye ise, anlaşmaya karşı harekete geçti. Rusya?nın talep ettiği ikinci bir Mavi Akım hattı ve bu hattın İsrail?e kadar indirilmesi planı, askıya alındı.

Boğazların alternatifi: AMBO

1994 yılında tasarlanan ancak bölgesel istikrarsızlık ve ihtilafların yatırımcıları uzak tutması yüzünden yıllarca bekletilen AMBO projesi 2003 Temuzunda harekete geçmiş ve 30 Ekim 2006'da, bir protokol imzalandı. Boru hattı, 273 kilometresi Makedonya'dan geçmek üzere 894 kilometre uzunluğunda olacak. Hattın günde 750 bin varillik kapasiteye sahip olması bekleniyor. Yıllık ham petrol nakliyatı 30-40 milyon ton, yatırımın tamamı ise 1,2 milyar dolar olacak. Şimdiye kadar fonların yaklaşık %80'i sağlandı. Bulgaristan?ın Burgaz Limanı?ndan Kakedonya üzerinden  Arnavutluk?un Adriyatik?teki Vlore Limanı2na uzanan boru hattı, Türk boğazlarını devre dışı bırakarak Ceyhan?a rakip olmayı amaçlıyor.

Burgaz Dedeağaç ve AMBO?nun rakibi: PEOP

Romanya, Sırbistan, Hırvatistan, Slovenya ve İtalya enerji bakanlarının imzasıyla hayata geçirilen Pan-Avrupa Petrol Boru Hattı (PEOP), Romanya'nın Köstence kenti ile İtalya'nın Trieste kenti arasına inşa edilmesi planlanıyor. 1400 kilometre uzunluğunda ve 2 ile 3.5 milyar dolara mal olması planlanan boru hattının 2011-2013 yılları arasında faaliyete geçirilmesi öngörülüyor. Yıllık kapasitesinin 60-90 milyon ton olması öngörülen hattın inşa edilmesiyle birlikte Hazar petrolleri, Karadeniz üzerinden doğrudan İtalya'ya taşınmış olacak. Deklarasyonda, aynı güzergahın doğalgaz taşımacılığında da kullanılabileceği vurgulanıyor.

BTC günde 1 milyon varile ulaştı

BTC?nin işleticisi Botaş International Limited Şirketi (BIL) Yönetim Kurulu Başkanı Salih Paşaoğlu, 15 Haziran?da BTC hattında bir milyon varil petrol basıldığını belirterek, Türkiye?nin gelirinin 670 milyon doları aştığını söyledi. Paşaoğlu, gelecek yıl hattın kapasite çalışması ile birlikte yıllık gelirin 1.6 milyar doları aşacağını, hattın yıl boyunca günde 1.2 milyon varil kapasiteyle çalışması durumunda da bu rakamın 2 milyar dolara ulaşacağını kaydetti. Hattın tam kapasite çalışmasıyla birlikte yıllık gelirin 1.6 milyar doları aşması durumunda ise BIL 125 milyon dolar, Hazine 70 milyon dolar, Liman Hizmetleri 25 milyon dolar, TPAO da 1.4 milyar dolar gelir elde edecek.

Murat ERDOĞAN - Perşembe Rotası