Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, boğazlardaki seyir emniyetine yönelik önlemlerden taviz vermeyeceklerini belirterek, ''Çünkü dünya mirası, Avrupa başkenti seçilen İstanbul'u, 14 milyon İstanbulluyu tehlikeye atacak hiçbir ticaret bizim için önemli değildir'' dedi.
Avrupa Kılavuz Kaptanlar Birliğinin (EMPA) Antalya'daki Condorde Oteli'nde düzenlenen 43. Genel Kurulunun açılış töreninde konuşan Bakan Yıldırım, Türkiye'nin, AB'ye tam üyelik katılım müzakerelerini sürdüren bir ülke olduğunu vurguladı. Yıldırım, Türkiye'nin denizcilikte AB ile aynı müktesebata sahip olması için Bakanlığının, Denizcilik Müsteşarlığı, Denizcilik İşletmesi Genel Müdürlüğü ve diğer kuruluşlarla gerekli çalışmaları sürdürdüğünü kaydetti.
Türkiye'nin Avrupa ile Asya, kuzey denizleri ile güney denizleri arasında okyanusları birleştiren önemli su yollarının bulunduğu bir ülke olduğunu belirten Yıldırım, bu su yollarının üzerinde önemle durulması gerektiğini söyledi.
BOĞAZLARIN GÜVENLİĞİ
Ulaştırma Bakanı Yıldırım, 17 mil uzunluğunda İstanbul ve 37 mil uzunluğundaki Çanakkale boğazları ile Marmara Denizi'nden oluşan Türk boğazlarının, coğrafi ve fiziki konumu sebebiyle en zor su yollarından biri olduğunu ifade etti. Sadece İstanbul Boğazı'nda sekizin üzerinde keskin dönüş olduğuna dikkati çeken Yıldırım, şöyle konuştu:
''İstanbul Boğazı, Karadeniz, Ege, Akdeniz ve okyanuslara inen önemli uluslararası su yollarından biridir. Bu kadar önemli olmakla birlikte seyir açından bir o kadar zor ve ayrıca 8 bin 500 yıllık tarihi olan dünyanın en büyük kültür ve tarih hazinelerinden biri olan İstanbul'un ortasından geçen su yoludur. Bu boğazda seyir daha da önem arz etmektedir. Yılda yaklaşık 55 bin gemi İstanbul Boğazı'ndan geçiş yapmaktadır. Bunların yüzde 20'sinin, yani 10 bininin tanker olduğunu düşünürsek, tankerlerin de yaklaşık 150 milyon ton petrol, patlayıcı madde taşıdığını düşünürsek, karşı karşıya bulunduğumuz tehlikenin önemi daha da anlaşılacaktır.''
Artan ham petrol taşımacılığının, Türk boğazlarının kapasitesini zorlayan sınırlara ulaştığını belirten Bakan Yıldırım, daha fazla risk almadan, alternatif taşıma yollarını geliştirmek gerektiğini kaydetti. Yıldırım, şöyle devam etti:
''Bu anlamda ülkemizin başlattığı, Karadeniz'den Akdeniz'e giden Samsun-Ceyhanboru hattı, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı ve tasarlanmakta olan Karadeniz-Burgaz-Saros petrol boru hattı, artan ham petrol trafiğini rahatlatacak çözümler arasında sayılabilir.
Boğazlardaki can, mal ve seyir emniyetinin sağlanmasına yönelik tüm önlemlerin alınması hiç ama hiç taviz vermeyeceğimiz önemli işlerimizden biridir. Çünkü dünya mirası, Avrupa başkenti seçilen İstanbul'u, 14 milyon İstanbulluyu tehlikeye atacak hiçbir ticaret bizim için önemli değildir. Önemli olan İstanbul'un çevresinin, tarihi ve kültürel değerlerinin muhafaza edilmesidir.''
FİLOLAR YAŞLANDI
Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, Türk boğazlarından geçen gemilerin ortalama yaşlarının 24.5 olduğuna dikkati çekerek, bunun da tehlikenin diğer bir yüzü olduğunu söyledi. Dünya ticaret filosunun giderek yaşlandığını vurgulayan Yıldırım, bunun, deniz ticaretindeki rekabet gücünü olumsuz etkilediği gibi, seyir emniyeti ve çevreyle ilgili riskleri de beraberinde getirdiğini kaydetti. Yıldırım, ''Buna bir de iki günde bir makine-dümen arızasını da etkilediğimizde tehlikenin boyutunu tahmin etmek zor değil'' diye konuştu.
Türkiye'nin, dünya taşımacılığının aksamaması, yoğun deniz trafiğinden kaynaklanan sorunların en az düzeye inmesi için kıyı devleti olarak tedbirlerini aldığını belirten Yıldırım, boğazlara modern gemi trafik hizmeti kurduklarını söyledi. Yıldırım, sistemin İzmit, İzmir, Nemrut körfezi, Mersin ve İskenderun körfezlerine de kurulacağını bildirdi.
Seyir güvenliği için Karadeniz'den Akdeniz'e 8 bin 400 kilometrelik alanda otomatik tanımlama sisteminin devreye girdiğini söyleyen Yıldırım, kıyılarda seyreden günde ortalama bin 100 geminin eş zamanlı olarak Ankara'daki merkezden izlenebildiğini kaydetti.
Bakan Yıldırım, olası bir kaza veya kurtarma hizmetlerinde gerekli bilgilerin anında bu merkeze iletildiğin, gerekli müdahalelerle istenmeyen olayların önüne geçilebildiğini ifade etti.
KAZALAR DEVAM EDECEK AMA...
Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin, önlemler ne kadar mükemmel alınırsa alınsın kazaların yine de olacağını belirten Yıldırım, kazaların 83'ünün insan unsurundan kaynaklandığına dikkati çekti.
İhmal ve hatayı ortadan kaldıracak bir alet keşfedilmediğini hatırlatan Yıldırım, bu nedenle insana olan yatırımın ayrıca ele alınması gerektiğini kaydetti.
Sahil devletlerinin yanı sıra bayrak ve liman devletlerine de önemli görevler düştüğünü vurgulayan Yıldırım, ''Esas olarak dünyada herhangi bir su yolundaki kaza riskini sıfıra indirecek sistem bugüne kadar geliştirilemedi. Bu yüzden ülkelerin birbirleriyle dayanışmaları, birbirlerinin uyguladıkları standartları, eğitimleri, kuralları bir şekilde aynı düzeye getirmeleri çok önemli'' dedi. Yıldırım, sözlerini şöyle sürdürdü:
''Boğazlardan seyir sırasında, ticari bazı endişelerle zaman zaman armatörlerin kılavuz kaptan almaktan kaçındıkları, küçük hesaplar içinde oldukları ama bu küçük hesapların daha sonra büyük bedeller olarak kendilerine, ülkelerine döndüğünü de yaşadığımız tecrübelerle görüyoruz. Montrö anlaşmasına göre boğazlarımızda kılavuz kaptan alma ihtiyacı isteğe bağlı olmakla beraber, 1936 şartlarının artık olmadığını, o gün takaların olduğu boğazda bugün 300 metrelik tankerlerin seyrettiğini düşünürsek, kılavuz kaptansız seyrin büyük bir risk olduğunu, büyük bir felakete davetiye çıkarmak olduğu siz bu konunun uzmanlarına hatırlatmanın gerekli bile olmadığını düşünüyorum.''
''FELAKETLERDEN ÖNCE TEDBİR ALINMALI''
Türkiye'nin boğazlarındaki geçişlerde kılavuz kaptan almanın adeta zorunluluk seviyesinde şiddetle tavsiye edildiğini kaydeden Yıldırım, buna karşın boğazlardan geçişlerde kılavuz kaptan kullanma oranının hala yüzde 40'lar seviyesinde olduğunu bildirdi. Bakan Yıldırım, ''Kazanacağımız üç beş bin doların, büyük bir çevre felaketine, insanlık dramına dönüşmemesi için kılavuz kaptanlara, bayrak devleti, liman devleti ülkelerine ve Türkiye'ye önemli görevler düşmektedir'' diye konuştu.
İyinin, mükemmelin düşmanı olduğunu ifade eden Ulaştırma Bakanı Yıldırım, daha güvenli seyir için tedbirler almaya devam edeceklerini kaydetti. Tedbirlerin genellikle önemli kazaların ardından alındığını söyleyen Yıldırım, ''Keşke kuralları bir kaza, felaket yaşamadan önce alsak. Daha anlamlı olur'' dedi.
Türkiye'de 100 yılı aşkın süredir kurumsal anlamda kılavuzluk hizmeti verildiğini hatırlatan Yıldırım, 45 kılavuzluk teşkilatı ve 400 kadar kılavuz kaptan bulunduğunu bildirdi. Kılavuz kaptanların ancak arzu edilmeyen kazalarla toplumun gündemine geldiğine işaret eden Yıldırım, kazaların önlenmesinin, milyonlarca insanın huzur içinde uyumasının en önemli teminatlarından birinin kılavuz kaptanlar olduğunu söyledi. Yıldırım, bunun öneminin, dünyanın en zor boğazlarından olan Türk boğazlarında yaşanan kaza ve arızalarda çok net görüldüğünü belirtti.
BAKAN YILDIRIM'A ÖVGÜ
Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, konuşmasının ardından, EMPA Başkanı Dieter Bloechl ve diğer yöneticilere Türkiye Denizcilik İşletmelerinin hatıra saatini hediye etti. Bakan Yıldırım'a teşekkür eden Bloechl, konuşmasından çok etkilendiğini belirterek, ''Genel kurulları Avrupa ülkelerinde de yapıyoruz ama sizin kadar bilgili bir bakanla karşılaşmıyoruz. Türkiye Cumhuriyeti sizinle gurur duymalı. EMPA olarak biz duyuyoruz. AB ailesi de bu kadar bilgili bir bakana sahip olduğu için çok şanslı'' dedi.
Toplantıda, 12 gün önce gemiden inerken çarmıhtan denize düşerek hayatını kaybeden Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğünde görevli kılavuz kaptan Fahrettin Aksu için saygı duruşunda bulunuldu.
Romanya'nın üyeliğinin kabul edildiği toplantı, 24 Nisanda sona erecek.
HÜRRİYET