Yakıt krizi, Karadeniz’deki saldırılar, lojistik merkezlerinin tahrip edilmesi ve lojistik sektöründe zorunlu dijitalleşmenin yaşandığı çalkantılı üçüncü çeyrekte, Rusya içindeki kara yolu taşımacılığı piyasasında fiyatlar sert dalgalanmalar gösterdi. Dış ticarete yönelik taşımacılıkta ise durum daha sakindi. Bununla birlikte sektör temsilcileri, Karadeniz’in kapatılmasının ardından Türkiye’den İran üzerinden yapılan transit taşımacılığın maliyetinin iki katına çıktığını, Çin’den yapılan taşımacılığın ise Çin-Kazakistan sınırındaki geçiş sorunları nedeniyle pahalandığını belirtiyor. Yıl genelinde talep ve fiyatlarda ılımlı artış bekleniyor.
Rusya’da TIR taşımacılığı için yeni fırsatlar doğdu
ATI.SU’nun hesaplamalarına göre, Rusya içindeki kara yolu yük taşımacılığına yönelik başvuruların sayısı üçüncü çeyrekte geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 20, ikinci çeyreğe göre ise yüzde 24 arttı. Temmuz ayında sıçrayan fiyatlar ağustosta geriledi, sonbaharın başlangıcında yeniden yükseldi ve ardından bugün de devam eden bir düzeltme sürecine girdi.
ATI.SU’nun kurucusu Svyatoslav Vilde, temmuz başında piyasayı yakıt sıkıntısının sarstığını, ardından depolardaki durum ve güneyde deniz taşımacılığının neredeyse tamamen durması nedeniyle lojistik süreçlerin yeniden düzenlendiğini belirtti. Vilde’ye göre sonbaharın başında ise zorunlu elektronik taşıma belgelerinin (EPD) uygulamaya alınması ön plana çıktı.
Cargo.Run Genel Müdürü Timur Karimov, üçüncü çeyrekte tenteli araçlarla yapılan taşımacılıkta ve frigorifik taşımacılık segmentinde ağırlıklı ortalama taşıma tarifelerinin, yakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların da etkisiyle yüzde 20 arttığını söyledi. Karimov, tenteli araçlarla yapılan taşımacılıkta fiyatların yakıt maliyetleri düştükten sonra bile yükselmeye devam ettiğini belirtti.
LogLab Ticaret Direktörü Aleksandr Galkin de son aylarda iç taşımacılık piyasasında ciddi dalgalanmalar yaşandığını doğruladı. Galkin’e göre yakıt krizi, güney limanlarındaki durum nedeniyle yük akışlarının farklı güzergâhlara yönlendirilmesi ve elektronik taşıma belgelerine geçiş, talepte düzensiz dalgalanmalara yol açtı.
ATI.SU verilerine göre, ihracata yönelik taşıma taleplerinin sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 21 azaldı. En yoğun kullanılan güzergâhlarda da talep geriledi. Belarus yönünde yüzde 15, Kazakistan yönünde yüzde 22 ve Kırgızistan yönünde yüzde 68 düşüş kaydedildi. Buna karşılık ithalata yönelik taşıma talepleri, özellikle Çin’den yüzde 31 ve Özbekistan’dan yüzde 28 arttı.
PEK şirketinin ortaklarından ve Genel Müdür Yardımcısı Vadim Filatov, rublenin değer kaybetmesinin ithalatçıların faaliyetlerini sınırladığını belirtti. Buna rağmen Çin güzergâhında taşımacılık talebinin ağustos ayına göre yüzde 18 arttığını, taşıma tarifelerinin ise yüzde 10-15 yükseldiğini söyledi. Filatov’un verdiği bilgiye göre, 13 Ekim itibarıyla Şanghay’daki bir depodan Moskova’daki bir tesise tam TIR yükü (FTL) taşımacılığının maliyeti sefer başına 15 bin 400 ile 16 bin 600 dolar arasında değişiyor.
Railship Stratejik Geliştirme Direktörü Yevgeniy Berezin, Çin’den Rusya’ya doğrudan kara yolu taşımacılığına yönelik yüksek talebin nedenleri arasında güneydeki kısıtlamaları, kuzeybatı güzergâhındaki bazı deniz taşımacılığı hizmetlerinin azalmasını ve Uzak Doğu hattındaki yoğunluğu gösterdi.
Çin’den Rusya’ya taşımacılık fiyatları yüzde 20’ye kadar arttı
Kastoms Servis Lojistik Departmanı Başkanı Anna Rostovtseva, üçüncü çeyrekte Çin’den tenteli araçlarla yapılan taşımacılığın fiyatlarının yüzde 15-20 arttığını doğruladı.
Rostovtseva, “Başlıca etkenlerden biri yakıt tedarikindeki aksaklıklardı. Ayrıca Kazakistan tarafında giriş rezervasyonu (giriş izni) alınmasında yaşanan zorluklar nedeniyle yük akışları Mançurya-Zabaykalsk sınır kapısına yönlendirildi. Bu güzergâh değişikliği araçların kat ettiği mesafeyi de artırdı” dedi.
Trasko’nun Kara Yolu Taşımacılığından Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Aleksandr Şilinçuk da Çin’den kara yoluyla yapılan taşımacılığın fiyatlarının yükseldiğini belirtti. Şilinçuk, özellikle Kazakistan üzerinden gerçekleştirilen taşımacılıkta ciddi sorunlar yaşandığını, Çinli nakliye şirketlerine ait araçların yoğunluğu nedeniyle Çin’e giriş rezervasyonu yaptırmanın zorlaştığını söyledi.
SIGMA’nın kurucu ortaklarından Tatyana Patujnaya, Primorskiy Krayı ve Zabaykalsk’taki kara yolu sınır kapılarında üçüncü çeyrekte durumun, araçların kabul edilmeyi beklerken 5 ila 14 gün beklediği ilk çeyreğe kıyasla düzeldiğini anlattı.
Patujnaya, haziran ayında kapsamlı yeniden inşa çalışmalarının ardından Pogranichnıy sınır kapısının açıldığını ve günlük geçiş kapasitesinin 144 araçtan 1300 araca yükseldiğini hatırlattı. Ekim ayında ise Kraskino sınır kapısının kapasitesi üç katına çıkarılarak günlük 750 araca ulaştırıldı.
Patujnaya, en büyük uluslararası kara yolu sınır kapısı olan Zabaykalsk’ta da ekim ayında kuyrukları azaltmak amacıyla ağır yük taşıtlarına ayrılmış yeni bir bağlantı yolu bölümünün açıldığını belirterek, “Artık yük ve yolcu trafiği birbirinden ayrıldı, geçiş kapasitesi de arttı” dedi.
TEK-Operator şirketinin kurucusu Mihail Zvyagintsev’e göre, fiyatlardaki artış nedeniyle yüklerin kara yolundan demir yoluna kaydırılmasında belirgin bir artış yaşanıyor. Zvyagintsev, bu eğilimin özellikle Çin ve Orta Asya ülkelerine yönelik ihracat taşımacılığında dikkat çektiğini vurguladı.
ATI.SU’nun kurucusu Svyatoslav Vilde, güney limanlarındaki durum nedeniyle uluslararası taşımacılıkta talep patlaması beklenebileceğini, ancak şirketin taşıma taleplerinin sayısında belirgin bir artış görmediğini söyledi. Vilde’ye göre talebi sınırlayan başlıca etken, mevzuattan kaynaklanan gereklilikler.
ATI.SU yetkilileri, “Güney bölgelerinde (Güney Federal Bölgesi ve Kuzey Kafkasya Federal Bölgesi) talepte henüz keskin bir değişim görmüyoruz. Bununla birlikte ağustosta ve özellikle eylülde diğer büyük bölgelerden güneye yapılan taşımacılığa yönelik talep artmaya başladı. Buna karşılık güneyden yapılan taşımacılığa yönelik talep düşüşe geçti” açıklamasında bulundu.
Anna Rostovtseva, Karadeniz’in deniz taşımacılığına kapatılmasının yük akışlarını St. Petersburg Limanı’na yönlendirdiğini belirtti. Rostovtseva’ya göre bu gelişme, limandan konteynerlerin taşınma maliyetini yüzde 20-30 artırırken kara yoluyla konteyner taşımacılığına yönelik talebi de yükseltti.
Türkiye’den İran üzerinden yapılan taşımacılığın maliyeti iki katına kadar yükseldi
Aleksandr Şilinçuk, üçüncü çeyreğin başlıca eğilimi olarak ağustos ayından itibaren Türkiye’den yapılan kara yolu taşımacılığının maliyetindeki sert artışı gösterdi.
Şilinçuk, “Türkiye’den İran üzerinden transit geçişle gerçekleştirilen taşımacılığın maliyeti ortalama 1,5 ila 2 katına yükseldi” dedi.
Gümrük ve lojistik aracılık şirketi KBT’nin Başkanı Yuliya Şlenskaya da Türkiye ile Tuapse arasındaki feribot seferlerinin kapatılması nedeniyle Türkiye’den Rusya’ya yapılan taşımacılığın fiyatlarının ciddi biçimde yükseldiğini doğruladı.
Şlenskaya, özellikle İran ve Azerbaycan üzerinden yapılan taşımacılığın pahalandığını belirterek, “Sınırdaki trafik sıkışıklığı nedeniyle bu güzergâhtaki transit taşımacılık çok daha uzun sürmeye ve daha pahalı hâle gelmeye başladı” dedi.
Şlenskaya, feribotlarla ağırlıklı olarak transit yüklerin taşındığını açıkladı. Buna karşılık Gürcistan sınırındaki Verhniy Lars sınır kapısında büyük bir ek yoğunluk oluşmadığını belirtti. Şlenskaya’ya göre Verhniy Lars üzerinden Türkiye’nin ihraç ettiği yükler taşınıyor ve bu yüklerin hacminde artış yaşanmadı.
Yıl sonunda taşımacılık talebinde yüzde 3-7 artış bekleniyor
Timur Karimov, dördüncü çeyrekte navlun fiyatlarının görece yüksek seviyelerde kalmasının ve mevsimsel etkilerle daha da artabilmesinin beklendiğini söyledi.
Yuliya Şlenskaya ise taşımacılık sezonunun henüz başladığını belirterek, “Yük miktarı artacak, ancak bolluk yıllarındaki kadar fazla olmayacak” dedi.
Karimov, “Yıl sonunda taşımacılık maliyetlerinin geçen yılın oldukça üzerinde kalması muhtemel. Bununla birlikte taşıma fiyatlarındaki artış, nakliye şirketleri açısından henüz kârların da arttığı anlamına gelmiyor” değerlendirmesinde bulundu.
A-Tim Logistics Genel Müdürü Aleksey Lavrinoviç, 2026 yılının 2025 ile aynı seviyede tamamlanacağını öngörüyor. Lavrinoviç’in değerlendirmesinde hangi göstergenin esas alındığı belirtilmiyor.
Aleksandr Galkin ise yıl genelinde talebin büyük olasılıkla yüzde 3-7 arasında artacağını belirtti. Galkin’e göre başlıca risk talepten değil, maliyetlerdeki yükselişten kaynaklanıyor. Vergi yükü, elektronik taşıma belgeleri, yakıt ve yedek parça giderleri bu maliyetlerin başında geliyor.
Aleksandr Şilinçuk, Rusya içindeki taşımacılık güzergâhlarında artışın şimdiden görüldüğünü belirtti.
Şilinçuk, “Orta Rusya’da kışın soğuk hava koşullarının başlamasıyla bu artışın daha da güçleneceğini düşünüyoruz. Çünkü frigorifik araçlar, sıcaklık kontrolü gerektirmeyen yükleri taşımayı bırakacak. Bu yılın başındaki senaryonun tekrarlanmasını bekliyoruz. O dönemde piyasanın toparlanmasını ve fiyatların yükselmesini sağlayan başlıca etken frigorifik taşımacılıktı. Bu segmentte araç kapasitesiyle ilgili sorunlar, mevsimsel olarak geleneksel biçimde daha belirgin hâle geliyor” dedi.
Win Way Logistics Satış Departmanı Başkanı Yan Nikolayev, Çin’den Rusya’ya kara yoluyla taşınan yüklerin hacmindeki artış eğiliminin devam edeceğine inanıyor.
Vadim Filatov, Çin’deki “Altın Hafta” tatili nedeniyle ekim ayının başında sevkiyatların durduğunu hatırlattı. Filatov, PEK’in 16 Ekim’den itibaren Çin’den yapılan taşımacılığa yönelik talepte yüzde 20-30 oranında yeni bir artış beklediğini söyledi.
Filatov’a göre yük hacmindeki artışın zirveye ulaştığı dönem geleneksel olarak kasım ve aralık aylarına denk geliyor. Bu aylarda yük hacmi en az üçte bir oranında artıyor.
Yevgeniy Berezin, Çin güzergâhındaki güçlü talebin devam edeceğini ve navlun fiyatlarında önemli bir düşüş yaşanmayacağını öngörüyor.
FM Logistic’in Rusya’daki Uluslararası Taşımacılık Operasyonları Direktörü Yaroslav Belousov ise Çin-Kazakistan sınırındaki sorunların devam etmesi durumunda Rusya’dan Kazakistan’a yapılan taşımacılığın tarifelerinin yükseleceğini, bunun da genel bir taşıt sıkıntısına yol açabileceğini belirtti.
KAYNAK: gazetemru.com
LOJİPORT