Tek cidarlı tankerleri 2010?a kadar piyasadan çıkarma zorunluluğu, gemi sökümünün gelecek yıllarda büyük bir kapasiteyle karşı karşıya kalacağı öngörüsüne neden olmuştu. Ancak kuru yük navlunlarının çıldırması ve tersanelerin 2011 öncesi teslim için gün verememesi, armatörleri farklı çözümlere itmeye zorladı. Marketteki yeni trend, tek cidarlı tankerleri kuru yük gemisine dönüştürmek. Bu yeni trend yaşlı tankerlerin hurdaya çıkmasını biraz daha geciktirecek gibi görünüyor.
Çinli Hosco?nun bu konudaki yatırımları dikkat çekiyor. Hosco?nun 30 milyon dolara Yunanlı Callimanopulos Group?tan aldığı tek cidarlı 17 yaşındaki 140 bin dwt?lik United Gallant adlı suezmax?ı, Yunanlı armatör iki sene önce 27 milyon dolara almıştı. 147 bin dwt?lik 16 yaşındaki Triwati?yi Hosco?ya 30 milyon dolara satan BLT ise bu gemiye üç sene önce 28,5 milyon dolar ödemişti. Hosco dönüştürmek amacıyla bu yıl dört adet vlcc satın almıştı. BW Bulk da, her birine 55 milyon dolar ödediği tahmin edilen 284 bin dwt?lik Sebu ve kız kardeşini Çin?de kuru yük gemisine dönüştürecek. Bu gemilerin haziranda tersaneden çıkacağı belirtildi.
Taipei TMT de bu anlamda, geçen hafta ilginç bir alım gerçekleştirdi. Taipei TMT, yaklaşık 1,65 milyon dwt tonajındaki 11 gemiyi 360 milyon doların üstünde bir fiyata satın alarak Çin?deki bir tersanede kuru yük gemisine dönüştürecek.
Yaşlı tek cidarlı tankerlerin ikinci el satış fiyatları incelendiğinde; 1992 yapımı 280 bin dwt?lik gemilerin 56-58 milyon dolarda, 1990 yapımı 147 bin dwt?lik suezmaxların 30-34 milyon dolarda, 1991 yapımı 100 bin dwt?lik tankerlerin ise 28-29 milyon dolar seviyelerinde olduğu görülüyor. Çin?deki tersanelere göre bu tonajdaki gemileri kuru yük gemisine dönüştürmek için 10-20 milyon dolar arasında ek bir harcama yapılması gerektiği belirtiliyor.
Yeni siparişler sil baştan
Kuruyük navlunlarının tarihinin en yüksek seviyelerine çıkması yeni inşa marketinde de ilginç gelişmelerin yaşanmasını sağlıyor. Son aylardaki yeni gemi siparişlerinde kuru yük gemisinin artışı dikkat çekiyor. Kuru yük navlunlarının yükselmeye devam etmesi ve tanker piyasasının dengeye oturması, tanker siparişi veren armatörlerin kontratlarını kuru yük gemisi olarak değiştirmelerine neden oluyor.
Uzakdoğulu büyük tersanelerin açıklamalarına göre vlcc, suezmax, aframax ve büyük tonajlı gaz tanker siparişi veren armatörlerin, kuru yük navlunlarının yüksek seyretmesi karşısında siparişlerini kuru yük gemisi olarak değiştirmeye başladığı gözlemleniyor. Bunun ana nedeni ise capesize navlunlarının tarihinin en yüksek seviyelerine çıkması sayesinde, kuru yük gemilerini daha yüksek fiyata kolaylıkla satabileceklerine inanmaları.
Daewoo, Hanjin gibi birçok tersane armatörlerin bu tür isteklerini fark fiyatlarını vermeleri halinde kabul ettiklerini belirtirken, Hyundai müşterilerinden böyle isteklerin geldiğini ancak ekstra iş yükleyeceği için teklifleri kabul etmediklerini söylüyor.
Murat ERDOĞAN - PERŞEMBE ROTASI