İstanbul?da trafikten şikayet etmeyen tek kişi gösteremezsiniz. Aslında çözüm hemen yanı başımızda ama biz ondan yararlanmayı değil, seyretmeyi seviyoruz. Bu çözüme iki yıldır 2 Ro-Ro gemisiyle katkıda bulunmaya çalışan bir kuruluş var: İstanbul Lines. Ambarlı ve Harem?den, Bandırma?ya götürmek için günde 250-300 kamyonu çekip alıyor İstanbul trafiğinden.
2005 yılında başladıkları Ro-Ro taşımacılığı işini, 2006?da ilk gemileri Marmara N?i, 2007?de de Hayat N?i alarak sürdürdüklerini belirten İstanbul Lines Genel Müdürü Mehmet Koç, ?Amacımız, iki gemi değil. Marmara?da 13 gemi hedefliyoruz. Her yıl 3 Ro-Ro koymaya hazırız. Ama bunun için önce rampa sorununu çözmemiz lazım? diyor.
Bandırma?da kısıtlı imkanları olan bir rampa bulunduğunu belirten Koç, ?Ambarlı?daki bizzat belediye ekipleri tarafından ruhsatsız gerekçesiyle ile kırılmış. Kamyoncu, trafikte bekliyor. Sorunu çözmeye çalışıyoruz. Dolgusu ile birlikte rampanın genişletilmesi gerekiyor. Dolgunun imarına Büyükşehir Belediyesi?nden izin çıkması gerekiyor. Biz de, rampayı buradan ayıralım geçici izinle sorunu çözelim istiyoruz. Çünkü, burada ticaretin yanı sıra, ülke menfaati de yatıyor. Şu anda, kaç gemi kuzey-güney hattında rampa bekliyor. Ulusal ya da yerel birimler rampa yapmalı. Denizin bu kadar bol olduğu bir ülkede büyük bir ihtiyaç. Otoban yapma zorunluluğundan daha öncelikli olmalı bence. Devlet, rampa yapsın kiraya versin. Rampa olmazsa, ben 50 gemi alsam ne olacak. Bu temel sıkıntıyı gücümüzün yettiğince duyurmaya çalışıyoruz. Devletin bunu karayolu mantığıyla çözmesi lazım. Noktalar tespit edildikten sonra, uzun vadeli anlaşma önerilmeli. Yap-işlet-devret ya da yap-kirala diye bir ticari mantık bulunabilir. Çorlu?ya, Silivri?ye gidecek vatandaş niçin bu kadar kilometreyi dolaşsın. Rampa yeri bulamadığımızdan, limana dünya kadar para ödüyoruz? şeklinde konuşuyor.
Ambarlı'dan yola çıkan bir kamyon, İzmit Körfezi'ni dolanıp İzmir'e gitmek istediğinde yaklaşık 600 km yol yapıyor; maliyeti de 700 YTL. Eğer, aynı yol Ro-Ro ile aşılsaydı, 300 km kısalacak ve 300 YTL ödeyecekti.
?Yakıttan bile ucuza taşıyoruz?
Alternatif yol maliyetlerinin 400-500 YTL civarında gerçekleştiğini ifade eden Mehmet Koç, ?Yakıttan bile ucuza taşıyoruz? diyerek şöyle devam ediyor: ?Büyükçekmece Hadımköy?den çıkan bir TIR, İzmit Körfezi?ni dolanıp İzmir?e gitmek istediğinde, yaklaşık 600 km yol yapar. Maliyeti de 700 YTL civarında gerçekleşir. Biz bu yolun 300 KM kısaltacak kısmını denizden 200 YTL?ye taşıyoruz. Yani toplamda deniz yolunu kullanan bir TIR her sefer için 150-200 YTL tasarruf etmiş oluyor. Bu çok büyük bir farktır. Örneğin, İzmir?e gidecek bir TIR bu mesafeyi, her türlü normal şartta 9 saatte alıyorsa, deniz yolunu kullanan bir TIR bu 6-7 saatte İzmir?de olur. Bu işin bir bölümü. Ama, en önemlisi karayollarından ağır vasıtayı çekmiş oluyoruz. Bunun otobanların amortismanlarına, yenileme maliyetlerine; çevrenin daha az kirlenmesine faydası var. Trafiğin akışını rahatlatması, kazaların azalması da bir başka yönü.?
Bir geminin ülkeye sağladığı yakıt tasarrufu 10 milyon dolar
Geçen yıl, 25 bine yakın araç taşıdıklarını belirten İstanbul Lines Genel Müdürü, bu yılki hedeflerini de 60 bin olarak öngörüyor. Nedenini de şöyle açıklıyor: ?Çünkü, ikinci gemimiz yeni devreye girdi. Yani 60 bin ağır vasıtanın karayolundaki 300 kilometresini kısaltacağız. Bu da, 18 milyon kilometre yolu koruma altına almak demektir. Bir geminin yaktığı yakıt ile taşıdığımız kamyonların yaktığı yakıtı oranlarsanız, bir geminin yılda yaklaşık 10 milyon dolar yakıt tasarrufu sağladığını görürsünüz. Gemilerimizin biri 90-100, diğeri ise 50-60 kamyon almaktadır. Biri 15, diğeri de 16-17 knot sürat yapıyor. Tamamen uluslararası standartlarda. Şu anda 100 personel, iki gemi ile, günde 4 sefer hizmet ediyoruz.
?İDO verim alamaz?
Aynı hatta İstanbul Deniz Otobüsleri?nin de (İDO) Ro-Ro yatırımı yapma hazırlığında olduğunu hatırlatarak düşüncelerini soruyoruz Mehmet Koç?a. Bunun doğru bir hamle olmayacağını belirten İstanbul Lines Genel Müdürü, gerekçesini de şöyle açıklıyor: ?Kamu, eğer o alanda bir boşluk varsa, o işe girer. Sözkonusu hatta özel sektör, 6-7 gemiyle faaliyet gösteriyor İDO bu işi 100 milyon EURO?luk gemilerle yapmayı planlıyor oysa biz aynı işi 5 milyon Euro?luk gemilerle ve kaliteli hizmet vererek yapıyoruz. Üçüncü yılımıza girdik. İlk yıl operasyon zararımız 1.5 milyon dolar. Geçen seneki operasyon zararımız ise, 2.5 milyon dolar. Bir yandan yatırım yapmaya çalışıyoruz. Ama, diğer yandan bakıyorum İDO gemi alacak. Ben, İDO ile nasıl rekabet ederim. Benim zarar sınırım belli.?
?Günde 6 sefer mümkün değil?
İDO?nun, üç gemiye günde 6 sefer yaptırmayı planladığını belirten Koç, ?Günde 6 sefer mümkün değil. Karayolunu yasaklamaları lazım. Böyle bir trafik yok. Kuzey-güney Marmara hattında trafiğin başlama saati 20:00, bitiş saati ise 01.00?dir. Gelecek olan bu aralıktaki gemilere gelir. Bunun dışında gördükleri hareketliliğin tamamı lokaldir. Eskihisar-Topçular gibi her saat gemi kaldıramazsınız. Çünkü, trafik akşam 8?de İstanbul yönüne akmaya başlıyor. Herkesin amacı, ertesi sabah boşaltma yerinde olmak. Bütün gün boşaltıyor, dönüş yükünü alıyor ve geceyi yolda geçiriyor. Yani, insanlar geceyi gemide ya da karada gidiyorlar. Gündüz de, yükleme ve boşaltma işlerini yapıyorlar. İşin doğası bu. İstediğiniz kadar hızlı gemiler alın; bu tablo değişmez. Yolcu gemisi, ya da hızlı feribot için problem yok. Ama, Marmara?ya kamyon taşımak için 100 milyon Euro?luk gemi getirmek asla verimli olmayacaktır. İDO, güçlü bir kuruluş her şeyden evvel bir kamu kuruluşu . Bize rampa yapsın, özel sektörden isteyen kuruluş da, gemisini koysun, çalışsın. Böyle olursa, 2008?de 3, 2009?da 3, 2010?da da 3 olmak üzere 9 gemi daha getiririz. Araç başına 10 YTL veririm. 2 gemi yılda 100 bin araç taşır. Bu da, yılda 1 milyon YTL demek. Bizim gibi 5 firma daha olsa, 5 milyon YTL gelir olur. Rampaya yapılan harcama amorti edilir. Hem hizmet edersin, hem de cebinden para çıkmaz? şeklinde konuşuyor.
?Pilot ve römorkajda grt sınırlaması kaldırılmalı?
Eskiden yapılan biz düzenlemeyle 6500 grt?den düşük, çift makineli ve uzakyol kaptanı çalıştıran gemilerin pilot ve römorkör alma zorunluluğunda olmadıklarına dikkat çeken İstanbul Lines Genel Müdürü Mehmet Koç, grt şartının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi. 6500 grt?nin altındaki gemilerin Marmara?da verimli çalışamayacağının altını çizen Koç, ?İlk başladığımızda biz de, 60 kamyonluk gemi aldık. Ancak, sonra gördük ki, trafik lineer bir trafik değil. Düzgün olmayan bir dağılım söz konusu. Trafiğin zirve noktası 23 ile 01 arasında. İlk gemiden sonra bunu gözlemledik ve en az 100 kamyonluk gemi almanın doğru olduğuna karar verdik. Şu andaki gemimiz 5500 dwt ile şu an Marmara?da çalışan en büyük gemi konumunda. Talebimiz, bu grt tanımının kaldırılması, çünkü bunun önleyici bir tarafı yok. Bizim iki gemimiz var. Küçüğünün manevra kabiliyeti daha zor. Bu tamamen makinelerle alakalı. Çünkü, kaptan her gün yanaşıyor oraya. İki manevrası var. Artık, bir taksi kullanma rahatlığında yapılıyor yanaşma faaliyeti. Marmara?da grt problemi yüzünden büyük gemi alamıyorsunuz. Çünkü, alacağınız büyük gemi için her gün pilotaj ve römorkaj ücreti ödemeniz gerekir. Böyle bir gemiyi çalıştırmak da hiç rantabl değil. Bu nedenle, grt sınırlamasının Marmara?da kaldırılması gerekir. Tabi, bunu söylerken kimse buraya 3000 line meterlik gemi getirmez. Buranın kapasiteleri bellidir. Küçük gemimiz 60 kamyon, büyük gemimiz de 100 kamyon taşıyor. Ama, ikisinin de masrafları aynı. Verimlilik açısından gemilerin büyük olmasında yarar var. Çift makine şartı doğrudur, kabul. Uzakyol kaptanı olmalı bu da doğrudur. Ama, grt fuzuli bir madde? dedi.
İstanbul Lines ile kaça seyahat edeceksiniz
Araç Ambarlı-Harem?den
Bandırma (YTL)
4 teker kamyonet 120
6 teker kamyonet 150
8 teker kamyonet 180
10 teker kamyon 220
Kırkayak kamyon 230
Treyler (8-11 m arası dorse) 300
Treyler (11-13.6 m arası dorse) 320
Treyler (13.6 m?den uzun dorse) 370
Otomobil 90
Yolcu 15
Lowbad/iş makinesi Araca göre fiyat
- İki kişi bilete dahil
- Yemek ve çay servisi ücretsiz. Gemilerden birinde ayrıca ücret ödemeden yatılı da kalabiliyorsunuz.
Selçuk ONUR - PERŞEMBE ROTASI