Şirketlerin büyük çoğunluğu lojistik maliyetlerini navlun faturalarına bakarak yönetir. Bu yaklaşım yanlış değil sadece yetersiz.
Toplantılarda sıkça aynı cümleyi duyarım:
Navlun fiyatlarımız iyi.
Bu cümle doğru olabilir. Taşıyıcıyla iyi bir sözleşme yapılmıştır, piyasa fiyatlarının altında navlun elde edilmiştir. Ama sahaya indiğinizde çoğu zaman başka bir tablo görürsünüz.
26 ülkede operasyon yönetirken bunu tekrar tekrar gözlemledim. Sorun genellikle navlun fiyatı değildir. Sorun, operasyonun içinde görünmeyen ve raporlanmayan küçük sızıntılardır.
Tek tek bakıldığında önemsiz görünürler. Yıl sonunda ciddi paraya dönüşürler.
Operasyonel Sızıntının Üç Ana Kaynağı
Birçok sevkiyat %60–70 dolulukla yola çıkar. Konteyner teknik olarak doludur, ama kapasitenin önemli bir kısmı boştur.
Bu boşluk ödenen ama kullanılmayan kapasitedir. Navlun faturasına tam yansır. Tasarruf raporuna hiç girmez.
Sektör verilerine göre optimal doluluk oranı %85 ve üzerinde olmalıdır. Bu eşiğin her yüzde birinin altına düşmek, doğrudan maliyet verimsizliği olarak hesaba katılmalıdır.
2. Plansız Spot Sevkiyatlar
Planlama eksikliği varsa spot sevkiyat oranı artar. Spot sevkiyatlar kısa vadeli çözümdür, fiyatı ise genellikle kontrat navlununun yüzde yirmi üzerindedir.
Tek bir sevkiyatta bu fark küçük görünür. Aylık toplam içinde kaybolur. Ama yıl sonunda hesaplandığında navlun müzakeresinde elde edilen indirimi geri götürecek büyüklüğe ulaşabilir.
Spot sevkiyat oranı bir operasyon etkinlik göstergesidir, çoğu şirkette bu oran hiç izlenmez.
3. Gümrük ve Bekleme Süreleri
Normalde üç günde tamamlanması gereken bir gümrük işlemi altı güne çıkar. Kimse bu farkı raporlamaz çünkü iş nihayetinde tamamlanmıştır.
Ama o üç günlük gecikme gerçek bir operasyon maliyeti üretir, depo bekletme, iş gücü, fırsat maliyeti ve zaman zaman geç teslim cezaları. Bu maliyet hiçbir navlun faturasında görünmez, ama gerçek hayatta ödenir.
Lojistik Bir Birim Fiyat Problemidir
Lojistiği yalnızca taşıma operasyonu olarak ele almak eksik bir çerçevedir.
Lojistik aslında bir birim fiyat mühendisliği problemidir. Her sevkiyat, kendi içinde onlarca maliyet bileşeninden oluşur. Navlun fiyatını düşürmek bu bileşenlerden yalnızca birini etkiler.
Gerçek tasarruf potansiyeli çoğu zaman operasyonun içindeki bu görünmez sızıntıları tespit etmekten ve düzeltmekten gelir. Bu iş ne büyük bir sistem yatırımı gerektirir ne de aylarca süren bir danışmanlık süreci. Çoğu zaman doğru soruları sormak yeterlidir.
Hızlı Bir Ön Tanı: Lojistik Sızıntı Analizi
Bu gözlemlerden yola çıkarak operasyonlara hızlı bir ön tanı imkânı sunan bir analiz aracı geliştirdim.
Lojistik Sızıntı Analizi, altı temel operasyon verisini alarak birkaç saniye içinde şunları hesaplar:
- Yıllık toplam lojistik harcama
- Tahmini sızıntı oranı
- Finansal etki (USD)
- Kurtarılabilir tasarruf potansiyeli
Bu bir danışmanlık raporu değil. Ama çoğu şirket için sızıntının nerede olduğunu görmenin iyi bir başlangıç noktası.
Operasyon verilerinizi girin, yaklaşık iki dakikada sonucu alın.
Analizi deneyin.
https://www.onurkurtay.com/lojistik-sizinti-analizi
Bu makale 26 ülkede lojistik operasyon yönetiminden elde edilen saha gözlemlerine dayanmaktadır. Analiz aracı Birim Fiyat Mühendisliği metodolojisi üzerine kurulmuştur.