Geçtiğimiz günlerde Kanada hükümeti tarafından düzenlenen bir basın toplantısında yapılan açıklamalar, Kanada’nın önümüzdeki dönemde denizcilik ve gemi inşa alanlarına yönelik bir atılım hamlesine hazırlandığını gözler önüne serdi. Kanada Dışişleri Bakanı Peter MacKay tarafından yapılan açıklamalarda, hükümetin yerli ve yabancı armatörlere gemi alım ve inşasında tanımayı düşündüğü bir dizi avantaj ile Kanada tersanelerinde iş hacmini genişletecek kararlar kamuoyu ile paylaşıldı. Kanada hükümetince yakın zamanda yürürlüğe alınması beklenen programa göre gemilerini Kanada tersanelerinde inşa ettirecek armatörler için bir dizi ekonomik kolaylık ile mevcut yasalar gereği oluşan vergi yüklerinin azaltılması gibi avantajlar uygulamaya konulacak.
Bakan MacKay, bu konuda hükümetin oldukça kararlı bir tavır sergilediğini ve Kanada tersanelerinin dünya pazarlarından beklenen payları alması amacıyla bu destekleme fonunun oluşturulduğunu açıkladı. MacKay, önümüzdeki üç yıl için bu destekleme fonuna 50 milyon dolarlık bir kaynağın hükümet tarafından aktarılacağını ve tersanelerin iş hacimlerinin sürekli gözlenerek gereği halinde bütçenin arttırılabileceğini vurguladı. Mevcut piyasa şartları ve vergi yükümlülükleri ile Kanada’nın fiyat rekabetine konu gemi inşa sektöründe dünya devleri ile yarışmasının güçlüğüne değinen Dış İşleri Bakanı MacKay, Uzakdoğu’nun başını çektiği bu piyasada kalite-rekabet ilişkisi içinde kalarak Kanada’yı bir cazibe merkezi haline getirmeyi hedeflediklerini ifade etti. Ülkedeki gemi inşa sektörünün uzun zamandır uykuda olduğuna ve hükümetin teşvik yoluyla müdahalesinin zorunluluğuna atıf yapan Peter MacKay, aynı zamanda hükümetin tersanelerdeki kapasite kullanımını arttırmak üzere bir dizi karar aldığını da hatırlattı. Bakan tarafından değinilen bu kararlara göre Kanada’nın başta Deniz Kuvvetleri olmak üzere tüm deniz filosunda iyileştirme ve büyüme hamleleri yapılması bekleniyor. Plana göre Kanada deniz filosundaki eski ve yetersiz gemiler Kanada tersanelerinde yenilenirken, aynı zamanda Deniz Kuvvetleri’nin ihtiyaç duyduğu yeni nesil tüm sahil koruma gemisi, muhrip ve firkateynlerin Kanada yapısı olması sağlanacak.
3 milyar dolarlık kaynak ayrıldı
Kanada hükümetinin bu filo yenileme ve büyütme hamlesine 3 milyar dolarlık bir kaynak ayırdığını ifade eden MacKay, “Yaptığımız yatırımlarla hem Kanada tersanelerinde atıl durumda bulunan iş ve makine gücünü harekete geçirmeyi hem de askeri ve ticari filomuzu kısmen de olsa yenilemeyi hedefliyoruz. Hükümetimiz bu ve benzeri desteklerle gemi inşa sanayimizin gelişmesi yönündeki çabalarına devam edecektir. Ortaya konan bu federal programın olumlu etkilerini kısa ve uzun vadede beklediğimiz oranda almayı ümit ediyoruz.” şeklinde konuştu. Armatör desteğine ek olarak ülkedeki tersanelerde çarkların döndürülmesine yardımcı olacak düzenlemelerin uluslararası piyasalarda yeni siparişler şeklinde cevap bulmasını beklediklerini söyleyen Peter MacKay, “Kanada’nın potansiyel bakımından Uzakdoğulu rakiplerine oranla herhangi bir dezavantajı yoktur. Bizim tek yaptığımız ülkenin avantajlarını vitrine çıkaracak yasal düzenlemeleri yapmaktan ibarettir.” cümleleriyle de sektöre ivme kazandırma konusundaki kararlılıklarını beyan etti.
EFTA ile işbirliği
Kanada hükümeti gemi inşa ve tersanelerle ilgili ortaya koyduğu tüm bu açılımlara paralel olarak aynı zamanda üyelerini Norveç, İsviçre, Liechtenstein ve İzlanda’nın oluşturduğu EFTA serbest ticaret örgütü ile de bir işbirliği anlaşması imzaladı. Federal Ticaret Bakanı David Emerson tarafından konuyla ilgili olarak basına yapılan açıklamalarda, ülkenin denizcilik ve gemi inşa alanlarındaki gelişimine yardımcı olacak bir birlikteliğin ilk adımlarının atıldığı ve devlet tarafından sübvanse edilecek sektörün bu alanda güçlü Norveç ve İzlanda’nın yardımlarıyla ayağa kaldırılacağı vurgulandı. 1960 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu’na alternatif yaratmak amacıyla kurulan EFTA’nın bugün Avrupa Birliğine tabi olmayan üyeleriyle güçlü bir ekonomik örgüt halini aldığını ifade eden Emerson, Kanada ile bu ülkeler arasında serbest ticaretin tüm argümanlarıyla tesis edilmesine çalışacaklarını duyurdu. Avrupa Birliği’nin üye ülkeler nezdinde tersaneler için bir takım kriterleri zorunlu tuttuğunu hatırlatan Kanada Ticaret Bakanı, bu sebeple sektörün ayağa kaldırılması çalışmalarında EFTA ile işbirliğine gitmeyi tercih ettiklerini açıkladı.
Deniz teknolojisi, gemi makineleri ve tersane işletmesi alanlarında dünyanın majör ihracatçıları durumunda bulunan Norveç ve İzlanda ile yararlı bir işbirliği ortamı oluşturulmasının amaçlandığı Kanada hükümeti tarafından açıklanan bir diğer gelişme olurken, tarafların 2000 yılından bu yana yürüttüğü görüşme ve çalışmaların bu serbest ticaret anlaşması ile nihai hedefine kavuştuğu ifade edildi.
Anlaşmanın imzalanmasını müteakip Kanada’nın Kolombiya, Peru, Güney Kore ve Singapur gibi ülkelerle yürüttüğü ticaret anlaşmaları görüşmelerine katılmak üzere bir tura başlayan David Emerson bu kapsamda adı geçen ülkelerin Sanayi ve Ekonomi Bakanları ile bir araya gelmeyi ve EFTA ile imzalanan anlaşmanın bir benzerini bu ülkelerle hayata geçirmeyi amaçladıklarını açıkladı. Emerson, 2003 yılında ülkenin önde gelen tersanelerinden Saint John Shipbuilding’i ticari durgunluk ve sipariş yokluğu yüzünden kaybettiklerini hatırlatarak, geçmişte gemi inşa sanayine getirilen düzenlemelerin sektörü ayakta tutmaya yetmediğinin görüldüğünü söyledi. Geçmişte gemi inşa sanayine maddi kaynaklar aktarıldığını, zarar eden kuruluşların küçülerek korunması amacıyla düzenlemeler yapıldığını anımsatan Bakan Emerson, bugün gelinen süreçte denizcilik ve tersanecilik sektörünün çok daha geniş açılımlara ihtiyaç duyduğunu bildiklerini ve bu yönde çalışmalar yürüttüklerini vurguladı. Bilindiği gibi Kanada hükümeti 1986–1993 yılları arasında gemi inşa sanayine 198 milyon Kanada doları tutarında yardım yapmış, ülke çapındaki tersanelerin ekonomik durgunluğundan büyük oranda zarar gören Saint John tersanesine ise 2000–2003 periyodunda 55 milyon Kanada doları kaynak aktarmıştı. Hükümetin tüm bu iyileştirme çabalarına karşın krizden kurtulamayan Saint John tersanesi ise 2003 yılında faaliyetlerini durdurduğunu açıklamıştı. Ülkenin önde gelen tersanelerinden Saint John’un kapanması üzerine harekete geçen Kanada hükümeti ülke çapındaki tersanelerde iyileştirmeyi ve iş hacmi yaratmayı amaçlayan bir gelişme plan üzerinde o tarihten bu yana çalışıyor.
LOJİPORT