Denizcilik Müsteşarlığı ile Gümrük Müsteşarlığı'nın yaptığı çalışma sonucunda bundan sonra dökme ve konteynerli yüklerin önemli kısmı karayolu ve demiryolu yerine denizyolu ile taşınabilecek.
Uygulama Sivas'taki yükün Samsun Limanı'ndan gemiye yüklenip, İzmir Limanı'nda indirilebilmesine imkân tanıyor.
Resmi Gazete'de 19 Mart'ta yayımlanan tebliğ ile gümrüklü sahalarda kabotaj eşyasının tecridine, depolanmasına ve boşaltılmasına izin verilecek.
Serbest dolaşımda olan ve olmayan eşyanın birbirine karışmaması için ise gerekli düzenlemeler yapılacak.
Türkiye'de 4 milyon TEU'ya yaklaşan toplam konteyner taşımacılığı içerisindeki kabotaj yüklerinin oranı yüzde 1'i bulmuyor.
Arkas Holding İcra Kurulu Üyesi Önder Türkkanı, düzenlemeyi "Nihayet kabotaj hakkının hakkı verilecek" sözleriyle değerlendirdi.
Arkas olarak, kabotaj düzenlemelerinin yakın limanlar arasında taşımaları kolay hale getirecek şekilde değişmesi gerektiğini savunduklarını belirten Türkkanı, bu değişiklikle büyük gemilerin uğrak yapmadığı, ancak aktarma gemilerinin yanaşabileceği limanlardan Türkiye'nin ana limanlarına yük hareketinin başlayacağını söyledi.
İhracatçı maliyet avantajı kazanacak
Türkkanı, "Böylece küçük de olsa limana sahip bölgelerden büyük limanların bulunduğu bölgelere karayolu ile yapılan taşımaların yarattığı zaman ve kaynak kaybının önüne geçilecek. Başta ihracatçı olmak üzere tüm kesimler için maliyet avantajı yaratılacak" dedi.
Uygulamanın yönetmelik ve genelgelerinin kısa sürede yayınlanmasıyla kabotaj taşımalarında belirgin artış yaşanacağını dile getiren Türkkanı, çok sayıda iskele ve limanın canlanacağını söyledi.
Türkkanı, yurtiçi taşımalarının belirli bölümünün denizyoluna kayması sayesinde karayolları üzerindeki yükün ve çevre tahribatının azalacağını, trafik sıkışıklığı ve kazaların asgariye ineceğini belirtti.
Türkkanı, "Uzun yıllardır ülke olarak herkesin kaybettiği bir ortam tamamen değişecek, kabotaj hakkının hakkı nihayet verilecek" diye konuştu.
Türkkanı, kabotaj taşımalarının daha da geliştirilmesi için altyapı yatırımlarına ihtiyaç olduğunu söyledi.
Limanların demiryolu bağlantılarının sağlanmasının öncelik taşıdığını kaydeden Türkkanı, denize kıyısı olmayan Anadolu kentlerinin liman bağlantısının geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
Türkkanı, elektrikli hatların oranının artırılması başta olmak üzere yapılacak değişiklikler sonucunda demiryolu taşımalarında verimin yükseleceğini vurguladı.
Derin su limanları inşa edilmeli
Önder Türkkanı, dünyada yeni nesil olarak nitelenen 12-13 bin TEU kapasiteli gemiler servis vermeye başlarken, Türkiye'ye şu an 6 bin-7 bin TEU kapasiteli gemilerin yanaşabildiğine dikkat çekti.
Türkkanı, "Büyük kapasiteli gemilere de hizmet verebilecek derin su limanının inşa edilmesi halinde kabotaj taşımaları ile denizyolu aktarmaları yapılabilir. Daha da önemlisi, her geçen gün artan Karadeniz taşımalarında aktarma trafiğinden ülkemiz daha fazla pay alabilir" dedi.
Trabzon'da altyapı çalışması başladı
Albayrak Grubu'na bağlı Trabzon Liman İşletmeciliği Müdürü Muzaffer Ermiş, uygulama ile Trabzon Limanı'nın uluslararası ve yerli yük taşımacılığında lojistik merkezi haline geleceğini kaydetti.
Bugün Trabzon'dan İstanbul'a yükün 1150 kilometrelik karayolu ile taşındığını ifade eden Ermiş, "Kabotaj yüklerinin deniz yolu ile taşınması, kıyaslanmayacak bir avantaj getirecek.
Tebliğden hemen sonra altyapı çalışmalarına başladık. Trabzon'un hinterlandında yer alan yüklerin önemli bölümü artık limandan taşınacak" dedi.
İzmir Deniz Nakliyecileri Derneği Başkanı Erdoğan Yılmaz, uygulama ile deniz ticaretinin artacağını, özellikle ana limanların dışında kalan limanlardan gümrüklü veya gümrüksüz yüklerin taşınmasına imkân sağlanacağını söyledi.
Türk limanları arasında taşımacılık yapılamıyor
Türkiye'de konteyner taşımacılığı ithalat ve ihracata yönelik. Toplam deniz taşımacılığında transit yük taşımacılığının payı yüzde 4'te, kabotaj taşımacılığının payı yüzde 0,5.
Şu an İzmir'den Odessa'ya gidecek bir gemi yüklediği konteynerleri Trabzon'da indiremiyor.
Mersin Limanı'ndan çıkan yük de İzmir Limanı'na indirilemiyor. Çünkü limanda transit ve kabotaj yükleri ihraç ve ithal yükleriyle beraber depolanamıyor.
Karışma ve kaçakçılık olacağı gerekçesiyle gümrük idareleri buna engel oluyor. Dolayısıyla binlerce TIR ve kamyon Anadolu'nun yollarına düşüyor.
Bu yükler daha fazla maliyetle liman kentine veya onun hinterlandına karayolu ile ulaştırılıyor.
Avrupa ise limanları arasında taşımacılığı teşvik ediyor.
Uygulama neler getirecek
- Taşımacılıkta deniz yolu öne çıkacak
- Karayollarının yükü azalacak
- İhracat ve iç ticarette maliyetler düşecek
- Anadolu limanları canlanacak
- Uluslararası transit ticaret gelişecek
- Deniz filosu büyüyecek
Kabotaj nedir?
Kabotaj sözlük anlamı olarak, bir devletin kıyılarındaki deniz ticaretini kendi vatandaşlarının kendi bayrağını taşıyan gemilerde yapma hakkını bağışlamasıdır.
Osmanlı İmparatorluğu, uzun yüzyıllar böyle bir hakka önem vermemiş, kendi kıyılarında, başka bayrak taşıyan gemilerin ticaret yapabilmelerini, yük ve yolcu taşıyabilmelerini kabul etmiştir.
Kapitülasyonlarla kabotaj imtiyazı, Türk gemilerinden tamamen alınmıştır.
Ancak, 1923'de imzalanan Lozan Antlaşması ile kabotaj imtiyazı yabancı gemiler için kaldırılmış, 1 Temmuz 1926'de çıkartılan "Kabotaj Kanunu"yla da, Türkiye kıyılarında ve limanları arasında her türlü ticari denizcilik faaliyeti Türkiye Cumhuriyeti yurttaşlarına ve onlar tarafından kurulmuş şirketlere has bir imtiyaz olarak tanımlanmıştır.
Bugün Türkiye'de Deniz Bayramı olarak kutlanmaktadır.
Uzmanlar karardan memnun
Parsiyel taşımacılık hızla gelişecek / Metin Kalkavan-Deniz Ticaret Odası Başkanı
Kabotaj yüklerinin limanlarımız arasında taşınması için uzun zamandır mücadele veriyorduk. Özellikle konteyner ve parsiyel taşımacılığın hızla gelişmesini bekliyoruz. Uluslararası taşımacılık yapan firmalarımız da kabotaj yüklerinin taşınmasına yönelecektir. Bu düzenleme deniz ticaretini ciddi oranda geliştirecektir.
Sahillerimizde ticaret artacak / Mehdi Gönülalçak-Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ticareti Genel Müdürü
Gümrükler ile yaptığımız işbirliği ile kabotaj yüklerinin yolu açıldı. Artık yurtdışından gelen bir gemide kabotaj yükleri ile transit yükler aynı ambarda depolanabilecek. Böylece sahillerimizde deniz ticareti artacak. Kabotaj yüklerinin deniz yoluyla taşınmasında ciddi biir artış olacak.
REFERANS