2000'li yıllara kadar yüzde 10 kapasiteyle çalışan sektör, uyguladığı örnek modelle bütün zorlukların üstesinden geldi ve uluslararası gemi inşa sanayinden sipariş alan ülkeler sıralamasında 22. sıralardan önce 8. sıraya, oradan da 5. sıraya yükselmeyi başardı. 2005 yılına kadar 2.5 milyar dolar olan sektör ihracatının son iki yılda 5 milyar dolara yaklaştığını belirten Gemi İnşa Sanayicileri Birliği (GİSBİR) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Bayrak, bu başarının sektördeki birlik ve beraberlik ruhuyla yakalandığını kaydetti.
ORTAKLAŞA REKABET EDİYORLAR
Dünyanın önde gelen firmalarından olan Intel, Nintendo, American Express, NutraSweet ve American Airlines gibi devler tarafından uygulanan ve Barry J Nalebuff ile Adam M. Brandenburger'ce, 'Ortaklaşa Rekabet' adıyla kitap haline getirilen modelin bir benzerini uygulayan Türk gemi inşa sanayicileri, düşük kur, yüksek faiz ve artan maliyetler altında bunalan diğer sektörler için de bir başarı modeli niteliği taşıyor. 1995 yılında ortaklaşa kurulan Gemi İnşa Sanayi A.Ş. (GİSAŞ) sayesinde sektör maliyetlerini düşürdü ve hızla büyüdü.
MALİYETLERİ DE DÜŞTÜ
Tuzla gemi inşa ve onarım sanayi bölgesinde faaliyet gösteren tersaneler ve yan sanayi kuruluşlarının iştiraki ile kurulan GİSAŞ, sayesinde maliyetlerini düşüren ve rekabet gücünü yükselten sektörün yeni hedefi, yerli katkı oranını artırmak. Çünkü gemi inşa sanayi, geniş bir yan sanayinin ile çalışıyor. Bir geminin yapımında en az 3-5 bin arasındaki işyeri ile bağlantılı çalışıldığını belirten sektör yetkilileri, halen yüzde 50 olan yüzde 50 yerli katkı oranının yüzde 75'e çıkarılması halinde ülkeye döviz girişinin daha da artacağına dikkat çekiyorlar.
Denizcilikte altın dönem
2000'e kadar altyapısını geliştiren sektör, özellikle 2000'den sonra ektiğini biçmeye başladı. Yat imalatında Türkiye'nin dünyada 3. olduğunu söyleyen Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, "Denizcilikte Türkiye altın çağını yaşıyor" ifadeleriyle gelinen durumu özetliyor. Yıldız Tersanesi'nde inşa edilen "Maltese Falcon" isimli yatın dünyanın en iyi yatı seçildiğini hatırlatan GİSBİR ve Çelik Tekne Tersanesi Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Taylan, 2007'de Türk tersanelerinde inşa edilen 3 geminin 2006 yılı özel gemiler katalogunda yer almasının da sektör adına gurur verdiğini söyledi. 2006 ile 2007 verileri karşılaştırıldığında Türkiye'nin siparişlerini 1 yıl içinde iki mislinden daha fazla arttırdığına dikkat çeken Mehmet Taylan, 6.5 milyon dwt'e yaklaşan sipariş ile Türkiye'nin Japonya'nın arkasından 4. ülke olmaya doğru hızla yol aldığını vurguladı.
YENİ ŞAFAK