"Daha çok aracı olan değil, veriyi doğru okuyabilen ayakta kalacak"

YükAl Kurucu Ortağı Fatih Köse, Türkiye’nin doğru adımlarla küresel lojistik oyuncusu olabileceğini vurguluyor. Fatih Köse, sorularımızı şöyle yanıtladı:

Yapay zekânın ve teknolojinin lojistik sektörüne etkisi nedir?

Lojistik sektörü uzun yıllar operasyonel reflekslerle, deneyime dayalı kararlarla ilerledi. Yapay zekâ ve ileri dijital teknolojiler bu yapıyı kökten dönüştürüyor. Bugün artık lojistikte rekabet avantajı; daha fazla araç ya da daha büyük depo sahibi olmaktan değil, veriyi doğru okuyabilmekten, öngörü üretebilmekten ve kararları otomatikleştirebilmekten geçiyor.Yapay zekâ; rota optimizasyonu, kapasite planlama, talep tahmini, karbon emisyonu hesaplama ve risk analizi gibi alanlarda lojistiği reaktif olmaktan çıkarıp öngörücü (predictive) bir yapıya taşıyor.

• Lojistik sektöründe gelecek öngörüleriniz nelerdir?

Geleceğin lojistiği üç ana eksende şekillenecek:

1. Öngörücü lojistik: Sevkiyatlar gerçekleşmeden önce talebin, riskin ve kapasitenin hesaplanması.

2. Platformlaşma: Kapalı devre lojistik yapılarının yerini açık, veri odaklı dijital pazar yerleri alacak.

3. Sürdürülebilirlik zorunluluğu: Karbon ayak izi ölçmeyen ve raporlamayan firmalar rekabetin dışında kalacak.

Özetle; lojistik, yalnızca “taşıma” işi olmaktan çıkıp stratejik bir veri endüstrisine dönüşüyor.

• Lojistik neden yeşil ve akıllı olmak zorunda?

Çünkü lojistik, küresel karbon salımının en büyük kaynaklarından biri. Boş seferler, plansız taşımalar ve düşük doluluk oranları hem maliyet hem çevresel etki yaratıyor.Akıllı lojistik; doğru yükü doğru araçla, doğru zamanda eşleştirerek boş kilometreyi azaltır.Yeşil lojistik ise bunu ölçer, raporlar ve sürdürülebilir hale getirir. Artık bu bir tercih değil; regülasyonlar, yatırımcı beklentileri ve küresel ticaret bunu zorunlu kılıyor.

Türkiye lojistik sektöründe nerede, neden? Neler yapılmalı?

Türkiye coğrafi olarak büyük bir avantaja sahip; ancak dijitalleşme ve veri standardizasyonu açısından hâlâ yolun başında.Sorun teknoloji eksikliğinden çok dağınık yapı ve ölçüm kültürünün zayıflığı.Yapılması gerekenler net:

• Açık veri ve standartlar oluşturulmalı

• Dijital platformlar desteklenmeli

• KOBİ ve bireysel taşımacı dijital dönüşüme dahil edilmeli

Türkiye bu adımları atarsa bölgesel değil, küresel lojistik oyuncusu olabilir.

Ölçümleme neden bu kadar önemli?

Ölçmediğiniz hiçbir şeyi yönetemezsiniz.Maliyet, süre, doluluk oranı, karbon emisyonu… Bunların hiçbiri ölçülmeden verimlilikten söz edilemez.Gelecekte lojistik firmalarının rekabet gücü, sahip oldukları araç sayısıyla değil; ürettikleri veri ve bu veriden çıkardıkları içgörüyle belirlenecek.

• Lojistiği dijitalleştiren böyle bir uygulama global olabilir mi?

Kesinlikle evet.Lojistik evrensel bir dil konuşur: yük, araç, rota, zaman ve maliyet. Bu parametreler dünyanın her yerinde aynıdır.Yerel ihtiyaçlardan doğan ama ölçeklenebilir mimari ve yapay zekâ altyapısı ile geliştirilen platformlar, çok kısa sürede global pazarlara açılabilir. Türkiye’den çıkan teknoloji girişimlerinin lojistikte küresel başarı yakalaması için hiçbir yapısal engel yok.

• Lojistik sektörü diğer sektörlerle bağlantılı. Hangi sektörler yükselişte, hangileri düşüşte?

Lojistik verisi, ekonominin nabzını tutar.Son dönemde:

• E-ticaret, gıda, hızlı tüketim ve savunma sanayi yükselişte

• İnşaat ve bazı ağır sanayi kollarında dalgalanma görülüyor

Bu değişimleri erken fark edebilen lojistik platformları, yalnızca taşımayı değil; ekonomik trendleri de öngörebilen sistemlere dönüşüyor. İşte bu noktada lojistik, tüm sektörler için stratejik bir karar destek mekanizması haline geliyor.

LOJİPORT